wt. Paź 22nd, 2019

Telewizyjno – Filmowa Agencja Promocyjna

KUJAWSKO – POMORSKIE ENKLAWĄ FILMOWCÓW

49 min read

Nasze województwo polubiło wielu filmowców, a jeszcze więcej reżyserów i scenarzystów. Postało tutaj wiele dzieł filmowych, które już wiele lat uznano za klasyki polskiego kina. Filmy te przetrwały w świadomości wodza wiele lat i są ciągle żywe i dzisiaj. Wielu czytelników zdziwi się, że tak znane tytuły realizowano tutaj, praktycznie w naszych opłotkach. Wybraliśmy te najciekawsze, ale miejmy świadomość tego, że jest znacznie więcej.

1409 – afera na zamku Bartenstein

reż. Rafał Buks, Paweł Czarzasty

Toruński kolektyw satyryczny Kompania M3 wraz ze śmietanką polskich aktorów (m.in. Jan Machulski, Joanna Brodzik, Marcin Dorociński, Borys Szyc) nakręcił niezależną komedię o Krzyżakach.
„1409 – afera na zamku Bartenstein” to pierwszy polski film idący wbrew sienkiewiczowskim schematom.

Rycerze zakonni z Bartensteinu to „wyjątkowo, wyjątkowi” Krzyżacy. Załoga zamku składa się z nieudaczników, zesłanych tam, by nie przeszkadzali w poważnej pracy Zakonu.

Na rycerzy z Bartensteinu pada pewnego dnia blady strach, gdy Wielki Mistrz zapowiada kontrolę sukcesów w walce z poganami – plemionami Prusów.
„Bohaterscy” zakonnicy nie mają oczywiście żadnych osiągnięć w tej materii, dlatego w obliczu zbliżającej się kontroli sprzymierzają się ze swoimi wrogami.
Zgodnie z zawartą umową, Prusowie zgadzają się posiedzieć na czas kontroli w lochach zamkowych, aby Wielki Mistrz dał spokój zakonnikom.

Krzyżacka historia w Toruniu

Ekipa filmowa pojawiła się w wielu miejscach w Toruniu. W filmie wykorzystano m.in.:

  • Ruiny zamku krzyżackiego przy ulicy Przedzamcze na Starym Mieście,
    w których mieściły się komnaty filmowego skryby Sznajdera i Komtura.
    Do scen wykorzystano też dziedziniec i zachowane elementy krużganków zamkowych.
  • Średniowieczne lochy zamkowe, w których nakręcono sceny uwięzienia pruskich „partyzantów”, wizytację lochów przez rycerzy i sceny w katowni.
  • Kruchtę gotyckiego kościoła św. Jakuba na Nowym Mieście, gdzie powstała scena odkrycia „klątwy kosmatej łapy”.
  • Teren wyspy Kępa Bazarowa, znajdującej się naprzeciwko Starego Miasta,
    który został zaadaptowany na obozowisko pruskich “partyzantów” pod wodzą okrutnego kniazia Witka.
  • Sceny z przyzamkowej wioski polskich rzemieślników zrealizowano w całości w Skansenie przy toruńskim Muzeum Etnograficznym.

Ciekawostki

  • Scenariusz był autorskim dziełem toruńskich satyryków z grupy Kompania M3,
    znanej z programów radiowych w Trójce czy niezależnym, warszawskim radiu Radiostacja Napisali go wspólnie członkowie M3 – Jarek i Paweł Jaworscy, Marcin Czyżniewski, Michał Naleśniak i Krzysztof Rybka oraz Olaf Młyński z serwisu internetowego Filmforum.pl
  • Kilka scen powstało na zamku w Golubiu – Dobrzyniu: przyjazd świty Wielkiego Mistrza oraz scena finałowa filmu, w podwarszawskich lasach koło Radzymina – podróż świty Wielkiego Mistrza oraz ucieczka Otta i Jagiętki i w warszawskim Wilanowie – sceny snów Sznajdera.
  • W pierwotnym zamiarze zamiast filmu miał powstać sit-com „Bartenstein 12-86”.
  • Pomysł produkcji “odczarowującej” historię Zakonu Krzyżackiego w komediowej konwencji, zrodziła się w głowach Jarosława i Pawła Jaworskich oraz Remigiusza Zawadzkiego.
  • Wszyscy aktorzy grający w „1409” zgodzili się wystąpić w projekcie pro bono.
  • Zdjęcia trwały od sierpnia 2001 i zakończyły się po czterech latach w roku 2005.
  • Stroje  jakie nosili w filmie aktorzy, były dokładnym odwzorowaniem strojów jakie w średniowieczu noszono w ówczesnym Państwie Zakonnym i Polsce. Wszystkie wykonano ręcznie pod kierownictwem kostiumologa Krzysztofa Rybki z Kompanii M3 na podstawie naukowej dokumentacji
  • Jedna i ta sama komnata w wieży tzw. Gdaniska na toruńskim zamku, zagrała w filmie  trzy różne  pomieszczenia: komnatę Komtura, komnatę Sznajdera oraz salę bawialną Komtura.
  • Premiera filmu odbyła się na Festiwalu Filmowym w Gdyni.

Metryczka filmu

„1409 – afera na zamku Bartenstein”

Polska 2005, 75’

Reżyseria: Rafał Buks i Paweł Czarzasty

Scenariusz: Kompania M3 (Jarosław Jaworski, Paweł Jaworski, Marcin Czyżniewski, Michał Naleśniak i Krzysztof Rybka) oraz Olaf Młyński

Zdjęcia: Jacek Szymczak

Muzyka: grupa Shannon

 

Basen

reż. Krzysztof Nowicki

Tytułowy basen przy ul. Nakielskiej w Bydgoszczy jest miejscem, które łączy pokolenia. Zarówno osoby starsze, z sentymentem wspominające czasy jego świetności, jak i młodzi, dla których była pływalnia stała się enklawą wolności, ucieczki od skomercjalizowanej przestrzeni życia codziennego.
Wszyscy oni otwarcie mówią o swoim niezadowoleniu z kapitalistycznej rzeczywistości, w której przyszło im żyć.

W pierwszych ujęciach film Krzysztofa Nowickiego zapowiada sentymentalną, filmową podróż do czasów świetności basenu na ulicy Nakielskiej w Bydgoszczy, ówcześnie będącego już tylko marnym wspomnieniem czasów prosperity.
Zniszczona, zarośnięta roślinnością, betonowa skorupa dawnego basenu,
w niczym nie przypomina w filmie ukochanego kąpieliska Bydgoszczan z lat 60 – tych i 70 – tych XX wieku.

Autorowi udało się odnaleźć wiele osób, które wspominają tamte czasy.
Nowicki nie poprzestaje jednak na tych wspomnieniach. Zrujnowana pływalnia staje się w filmie symbolem upadku poprzedniego systemu i punktem wyjścia do oceny kondycji obecnej rzeczywistości. Kolejne spotkania z bohaterami dokumentu ukazują smutną refleksję na temat nowych czasów.

Bydgoski film

Większość zdjęć do filmu zrealizowano na terenie, po dawnym odkrytym basenie „Orzeł” przy ul. Nakielskiej 86 w Bydgoszczy.

Ciekawostki

  • Premiera filmu Krzysztofa Nowickiego odbyła się 15 kwietnia 2010 roku w Klubie „Mózg”.
  • Obecnie w przestrzeni starego basenu znajduje się tam stacja paliw Orlen i handlowa Galeria Miedzyń.

Metryczka filmu

„Basen”

Polska 2010, 11’

Reżyseria: Krzysztof Nowicki

Scenariusz: Krzysztof Nowicki

Zdjęcia: Krzysztof Nowicki

Produkcja: Grupa Filmowa “Koloroffon”

Obsada: Łucja Kowalska, Szczepan Sowiński, Miriam Dąbrowska, Wiktor Lewandowski, Mikołaj Koziński, Maciej Slosecki, Sebastian Zaorski, Jarosław Popis, Muzyka: zespół „Stan Wstrzymania” i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwalu dokumentART w Neubrandenburgu – nominacja do nagrody głównej w konkursie filmów dokumentalnych, Festiwal POL-8 w Polanicy Zdroju – wyróżnienie specjalne, Festiwal SOFFA w Olsztynie – wyróżnienie, Festiwal Filmów Amatorskich w Ustce – I miejsce w kategorii filmu dokumentalnego, nagrody na festiwal UFF oraz V PPASF i inne.

 

Belfer

reż. Łukasz Palkowski

Do Dobrowic przyjeżdża Paweł Zawadzki, nauczyciel języka polskiego,
który na własną rękę podejmuje śledztwo w sprawie śmierci uczennicy miejscowej szkoły średniej.

W Dobrowicach odnaleźć można portret wielu polskich małych miasteczek.
Rządzi tu lokalny układ. Potężny biznesmen trzęsie całym miasteczkiem, bo pieniądze dają władzę. Policja, burmistrz, lokalni oficjele – wszyscy są wzajemnie od siebie uzależnieni. Nikt nie chce z tym walczyć, by nie zostać wyrzuconym poza nawias.
Lepiej się przystosować i nie podskakiwać.

I w tym ładnie ułożonym świecie, gdzie każdy zna swoje miejsce licealiści z Dobrowic odnajdują w lesie zwłoki swojej koleżanki z klasy Asi Walewskiej (Katarzyna Sawczuk). I budowla z napisem „nasze spokojne Dobrowice” zaczyna się walić.

Autorzy scenariusza Jakub Żulczyk i Monika Powalisz stworzyli świat pełen nieoczywistych i skomplikowanych postaci. W miasteczku nikt nie jest krystaliczną postacią. Każdy ma coś do ukrycia, a chwilami mamy wrażenie, że niektórzy przestępcy są uczciwsi od szanowanych obywateli. Na ekranie prym wiodą dwie osoby, jakże różne kreacje aktorskie, budujące główną oś konfliktu. Fascynujący w swej oszczędnej, ale wyrazistej grze Maciej Stuhr, tytułowy Belfer oraz Grzegorz Damięcki,
w roli Grzegorza Molendy – biznesmena prowadzącego nielegalne interesy,
który kontroluje całe miasto.

W serialu pojawiają się nazwiska z aktorskiej pierwszej ligi – Andrzej Pieczyński, Magdalena Cielecka, Łukasz Simlat, Paweł Królikowski, Sebastian Fabijański czy Radosław Bluszcz. Obok uznanych artystów pojawia się również grono młodych aktorów: Aleksandra Grabowska, Mateusz Więcławek, Paulina Szostak, Malwina Buss, Patryk Pniewski, Józef Pawłowski.

Chełmża jako serialowe Dobrowice

Chełmża w pierwszym sezonie serialu zagrała miasteczko Dobrowice,
w którym rozgrywa się akcja „Belfra”.

  • Do różnych ujęć wykorzystano przestrzeń plaży nad chełmżyńskim jeziorem.
  • Niektóre sceny powstawały na uliczkach starego miasta w Chełmży, prowadzących
    do plaży jak np. Wodna.
  • W kadrze pojawia się często leżący w pobliżu plaży Bar „Kozaczek”, obecnie Restauracja Mistral przy ul. Łaziennej.

Ciekawostki

  • Finał pierwszego sezonu serialu był trzymany w tajemnicy nawet przed obsadą. Reżyser przekazał aktorom tylko wybrane fragmenty scenariusza.
  • W serialu wystąpił Piotr Głowacki – aktor pochodzący z Torunia („Bogowie”,
    „80 milionów”), który zagrał policjanta. W sezonie drugim z kolei w roli agenta CBŚ pojawia inny torunianin Krystian Pesta.
  • Zdjęcia do sezonu 01 trwały blisko 100 dni i kręcone były równolegle przez dwie ekipy, m.in. w Chełmnie, Chełmży, Kwidzynie i Warszawie. W Chełmnie sceny realizowano
    na cmentarzu przy ul. Toruńskiej.
  • W serialu odegrano około 170 ról aktorskich głównych, drugoplanowych i epizodycznych.
  • W pierwszym sezonie serialu wystąpiło ponad 1200 statystów, a ekipa liczyła
    do 130 osób w zależności od dnia zdjęciowego.
  • „Belfer” odniósł sukces frekwencyjny – emisję pierwszego odcinka oglądało
    ponad 330 tysięcy widzów, a kolejny już ponad 370 tysięcy.

Metryczka filmu

„Belfer”

Polska 2016 – 2017, sezon 1, serial kryminalny

Reżyseria: Łukasz Palkowski, Krzysztof Łukaszewicz, Maciej Bochniak

Scenariusz: Jakub Żulczyk, Monika Powalisz, Bartosz Ignaciuk, Wojciech Bockenheim

Zdjęcia: Marian Prokop

Muzyka: Atanas Valkov

Produkcja wykonawcza: TVN

Produkcja: ITI Neovision

Obsada: Maciej Stuhr, Paweł Królikowski, Piotr Głowacki, Aleksandra Popławska, Robert Gonera, Józef Pawłowski, Magdalena Cielecka, Grzegorz Damięcki i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Polska Nagroda Filmowa „Orzeł” dla najlepszego filmowego serialu fabularnego, Telekamery – Nagroda Specjalna, Tytuł Bestseller EMPIKU.

 

Blizna

reż. Krzysztof Kieślowski

„Blizna” to wnikliwe studium mechanizmów władzy. Główny bohater, dyrektor Bednarz (Franciszek Pieczka), kieruje budową wielkiego kombinatu,
pod który wycina się prastarą puszczę, choć w sąsiednim województwie,
były do dyspozycji nieużytki. Skutki tej decyzji szybko okazują się fatalne, cofnąć jej jednak, już nie można. Dochodzi do coraz częstszych i ostrzejszych konfliktów z mieszkańcami i robotnikami. W czasie dramatycznych wydarzeń 1970 roku Bednarz staje po stronie robotników, ale zmęczony i rozgoryczony, odchodzi i wraca na Śląsk do żony i córki wychowującej samotnie swoje dziecko.

Film „Blizna” to kinowy debiut Krzysztofa Kieślowskiego, który powstał w 1976 roku na podstawie noweli Romualda Karasia.
Stylistyką wyraźnie nawiązuje do dokumentalnych doświadczeń reżysera. Kieślowski bardzo wnikliwie przygląda się głównemu bohaterowi, ukazując zarówno jego życie zawodowe, jak i prywatne.

Tytułowa „blizna” z fabuły Kieślowskiego to trwały ślad na psychice głównego bohatera, to także nieodwracalne zmiany, jakie zachodzą w społeczeństwie na skutek nieprzemyślanych decyzji i ingerencji władz. I w tym kontekście film z 1976 roku może być aktualny w każdym czasie i miejscu.

„Azoty” – Włocławek

Według większości specjalistów, sceny do „Blizny”, w których widzimy budowę kombinatu, kręcone były w ówczesnych „Azotach” we Włocławku przy ul. Toruńskiej 222. Wskazują na to daty powstawania kolejnych części kombinatu.

Decyzja o utworzeniu zakładu o nazwie Zakłady Azotowe „Włocławek”, produkującego nawozy sztuczne została podpisana 17 lipca 1966. Uruchomienie pierwszych linii produkcyjnych nastąpiło w latach 1971 – 1972. Później, w latach 1976 – 1985 wybudowano instalacje produkcyjne polichlorku winylu i to właśnie tą budowę widzimy „Bliźnie”. W scenie lotu śmigłowcem nad terenem budowy, w wyciętym pasie lasu, wyraźnie widać budowę czteropasmowej trasy wlotowej do Włocławka od strony Torunia – dzisiejszej ulicy Toruńskiej.

Ciekawostki:

  • Miejscowość, w której dyrektor Bednarz rozpoczyna budowę kombinatu chemicznego to Olecko, które w filmie „zagrał” Płock.
  • Do dziś krytycy spierają się czy kombinat fabryczny zagrał w filmie włocławskie „Azoty” czy Mazowieckie Zakłady Rafineryjne i Petrochemiczne w Płocku.
    Opinie są tu podzielone, choć ujęcia wyraźnie wskazują jednak, iż w niektórych migawka są to jednak włocławska fabryka.
    Tego rodzaju spory trudne są do rozstrzygnięcia, jednak doskonała znajomość miasta wskazuje, że był to jednak Włocławek.

Metryczka filmu

„Blizna”

Polska 1976, 102’

Reżyseria: Krzysztof Kieślowski

Scenariusz: Krzysztof Kieślowski

Zdjęcia: Sławomir Idziak

Muzyka: Stanisław Radwan

Produkcja: Studio Filmowe TOR

Obsada: Franciszek Pieczka, Mariusz Dmochowski, Halina Winiarska, Jerzy Stuhr, Jan Skotnicki, Stanisław Igar, Michał Tarkowski, Agnieszka Holland i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Polskich Filmów Fabularnych – Nagroda Specjalna Jury oraz nagroda za rolę męską, Lubuskie Lato Filmowe – Złote Grono dla reżysera i inne.

 

Bydgoszcz od świtu do zmierzchu

Antologia 18 etiud filmowych

Niezwykły portret miasta Bydgoszczy, stworzony w ramach międzynarodowego projektu „Świat od świtu do zmierzchu”. Cykl stworzony przez wybitnych polskich dokumentalistów Mirosława Dembińskiego i Macieja Drygasa, sportretował kilkanaście światowych metropolii, i to tylko tych, w których działają szkoły filmowe. 

Etiudy, które składają się na cały film opowiadają o różnych obliczach miasta –
o zapomnianych warsztatach rzemieślniczych, o kominiarzach, o bydgoskich Romach, o młodziutkim Chińczyku uczącym się w bydgoskiej szkole muzycznej.

Film zbudowany jest z 18 samodzielnych etiud, których reżyserami byli m.in. młodzi bydgoscy twórcy związani z Bydgoską Kroniką Filmową, grupą filmową Koloroffon, Miejskim Centrum Kultury w Bydgoszczy oraz debiutanci. Etiudy zostały nakręcone i wymyślone przez mieszkańców Bydgoszczy pod czujnym okiem cenionych dokumentalistów – Mirosława Dembińskiego, Macieja Drygasa, Marcina Sautera, Macieja Cuske i Remigiusza Zawadzkiego.

18 x Bydgoszcz

Każda z osiemnastu etiud pokazuje różne zakątki miasta od miejsc zabytkowych po lokacje nowych inwestycji (m.in. budowa Trasy Uniwersyteckiej), dzielnice m.in. tzw. Londynek, sieć bydgoskich kanałów. Obraz jest pierwszym tego rodzaju szczegółowym portretem miasta.

Ciekawostki

  • Premiera filmu odbyła się w marcu 2014 roku w Miejskim Centrum Kultury w Bydgoszczy.
  • Filmowa monografia miasta została zrealizowana w ramach międzynarodowego projektu „Świat od świtu do zmierzchu”. W ramach tego przedsięwzięcia zrealizowano też portrety m.in. gruzińskiego Tbilisi, mołdawskiego Kiszyniowa czy ormiańskiego Erewania.

Metryczka filmu

„Bydgoszcz od świtu do zmierzchu”

Polska 2013, 49′

Reżyseria: „Kajakarki” reż. Damian Szafrański i Anna Paprzycka, „Starsze panie” reż. Magdalena Bojdo, „Bitwa o śluzę” i „Dzieci w muzeum” reż. Adam Gajewski, „Pianista” reż. Paweł Siczek, „Niewidomi w kuchni”, „Szkoła tańca” i „Niewidomi w kościele” reż. Magdalena Mazur, „Pan Czubek” reż. Natalia Babachanian, „Lotto” reż. Dariusz Gackowski, „Blokersi” reż.Rafał Waraczewski i Stanisław Cuske, „Romowie” reż. Dominika Luks, „Miłośnik kina” reż. Aleksandra Hapka, „Filozofia grabarzy” reż. Mateusz Buława, „Przejście dla pieszych” reż. Magdalena Bojdo, Natalia Jacheć i Dariusz Gackowski, „Kominiarz” i „Most” reż. Jakub Drobczyński, Jarosław Piskozub i Maciej Jasiński, „Kobieta z walizką” reż. Zofia Sawicka i Dawid Klepadło.

Producent: Mirosław Dembiński, Maciej Drygas

Produkcja: Telewizja Polska, Belsat Tv, Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszcz, Urząd Miasta Bydgoszczy, Doc’n’World Foundation

Wybrane nagrody i wyróżnienia

MFF Tofifest – Nagroda Złotego Anioła w Konkursie “Lokalizacje”.

 

Caissa

reż. Marcel Woźniak

Historia pokazana w tym filmie to próba przełożenia piękna i złożoności królewskiej gry – szachów – na język codzienności. Film jest swoistym studium roli przypadku w życiu człowieka.

„Caissa” ma dwóch głównych bohaterów Tomka i Kubę. Tomek, w tej roli Radosław Smużny, jest kinooperatorem z Kina Orzeł. Krystian Wieczyński, odgrywający rolę Kuby w filmie, to zabiegany drobny biznesmen. Obaj bohaterowie w dzieciństwie byli bardzo bliskimi przyjaciółmi.

Pewnego dnia wpadają na siebie pod kinem. Choć nie zamieniają ze sobą ani słowa,
to niby spotkanie wyzwala łańcuch zdarzeń. Kim są dla siebie po tak wielu latach?
Kim są dla innych? Kim jest Wiktoria (Anna Sawicka-Borkowicz), i kto odniesie zaklęte w jej imieniu zwycięstwo? Pytanie to powracać będzie aż do końca historii.

Przypowieść ta rozgrywa się na toruńskiej szachownicy. Rytm gry wyznaczają zegary z gotyckich wież. Ramy planszy – to kamienice i mury. Kim jest przeciwnik? Być może to demiurg, a być może my sami.

Toruń niczym szachownica

Cała akcja filmu rozgrywa się na terenie Starego Miasta.

Ciekawostki

  • Autorem scenariusza i reżyserem jest Marcel Woźniak, muzyk, filmowiec, aktor, a obecnie pisarz. Zadebiutował świetnie ocenianą książką „Biografia Leopolda Tyrmanda. Moja śmierć będzie taka jak moje życie”. Obecnie tworzy serię popularnych kryminałów, których akcja ulokowana jest w Toruniu.

Metryczka filmu

„Caissa”

Polska 2011, 28’

Scenariusz i reżyseria: Marcel Woźniak

Zdjęcia: Łukasz Bieńkowski, Radosław Naworski

Muzyka: DJ Ike, Piotr Wypych, Hellsongs

Koprodukcja: Fundacja Tumult

Obsada: Krystian Wieczyński, Radosław Smużny, Paweł Tchórzelski, Anna Borkowicz-Sawicka, Anna Magalska-Milczarczyk, Jarosław Felczykowski, Leonard Cebo, Jaś Borkowicz, Karolina Ford, Marcel Woźniak i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia:

MFF Tofifest – udział w konkursie „Lokalizacje”.

 

Celuloza

reż. Jerzy Kawalerowicz

Za pierwowzór scenariusza „Celulozy” posłużyła powieść Igora Newerly’ego „Pamiątka z Celulozy”. Adaptacji podjął się jeden z najwybitniejszych twórców polskiego kina, nominowany do Oscara za „Faraona” Jerzy Kawalerowicz
(„Pociąg”, „Matka Joanna od aniołów”, „Śmierć prezydenta”, „Austeria”, „Quo Vadis”). Film opowiada historię wiejskiego biednego chłopaka – Szczęsnego, który zamienia się w bojownika o ideały komunistyczne.

Ramę filmu stanowi rozmowa głównego bohatera ze spotkaną przypadkowo działaczką komunistyczną, której opowiada o swym życiu.

Włocławskim szlakiem filmu

Film został w głównej mierze nakręcony we Włocławku w ówczesnych Zakładach Celulozowo – Papierniczych im. Juliana Marchlewskiego, znajdujących się przy ulicy Łęgskiej. Dziś pozostały jedynie niewielkie ruiny po tym charakterystycznym znaku komunistycznej Polski i miasta Włocławek.

W wielu kadrach w filmie dominuje także, wielki ceglany komin fabryki, który został zburzony w 2009 roku, a przez lata był jednym z najbardziej charakterystycznyh elementów panoramy miasta.

Poza Włocławkiem film kręcono też w Toruniu i Warszawie.
W Toruniu ulokowano filmowe koszary, w których służył Szczęsny. Wykorzystano do tego celu zabudowania koszarów przy ul. Warszawskiej, obecnie mieści się tam X LO.

Ciekawostki

  • Film najpierw miał być dwugodzinny, ze względu jednak na obszerny materiał scenariuszowy reżyser podjął decyzję o stworzeniu dyptyku – dwóch filmów: „Celulozy” (roboczy tytuł filmu był „Narodziny człowieka”) oraz „Pod gwiazdą frygijską” (roboczy tytuł „Droga do Grenady”).
  • Muzykę do filmu wykonała Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach.
  • Premiera filmu odbyła się w roku 1954 w kwietniu, druga część „Pod gwiazdą frygijską” pojawiła się w kinach pół roku później.
  • Miasto Włocławek rzadko gościło w polskim kinie, ale migawki z jego można było oglądać m.in. u Marty Meszaros czy w „Bliźnie” Krzysztofa Kieślowskiego.

Metryczka filmu

„Celuloza”

Polska 1953, 120’

Reżyseria: Jerzy Kawalerowicz

Scenariusz: Igor Newerly, Jerzy Kawalerowicz

Zdjęcia: Seweryn Kruszyński

Muzyka: Henryk Czyż

Produkcja: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)

Obsada: Józef Nowak, Stanisław Milski, Zbigniew Skowroński, Teresa Szmigielówna, Halina Przybylska i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Nagroda Państwowa I stopnia dla Jerzego Kawalerowicza, Nagroda Państwowa II stopnia dla Stanisława Milskiego, Nagroda Państwowa II stopnia dla Józefa Nowaka i inne.

 

Czterej pancerni i pies

reż. Konrad Nałęcki, Andrzej Czekalski

Główny reżyser serialu, Konrad Nałęcki, nakręcił go na podstawie książki Janusza Przymanowskiego, który był również utworem scenariusza do serialu.
„Czterej pancerni i pies” to jeden z najbardziej legendarnych seriali polskiej telewizji, uważany wraz ze „Stawką większą niż życie”, za polski serial wszechczasów.
Serial opowiada historię szlaku bojowego załogi czołgu o numerze bocznym 102, zwanego „Rudym”.  

Na sukces serialu złożyło się kilka elementów. Jednym z najważniejszych było swobodne i przepełnione humorem, a pozbawione martyrologii potraktowanie wojny, która zakończyła się 21 lat wcześniej.
Silną stroną serialu była również znakomita gra aktorów – nie tylko pierwszoplanowych, ale również grających w rolach epizodycznych.
Pilotażowy odcinek serialu pt. „Załoga” został wyemitowany 9 maja 1966 roku o godz. 20:00 w Telewizji Polskiej.

Bydgoszcz, Toruń,  Świecie i okolice Chełmna

W Województwie Kujawsko-Pomorskim ekipa filmowa pojawiła się w czterech miejscach: w Świeciu, Starogrodzie w okolicach Chełmna, w Bydgoszczy i w Toruniu.

W Bydgoszczy nakręcono najwięcej ujęć, bo aż do 4 odcinki drugiej serii.
Powstały tu odcinki pt.  „Zamiana” (odc. 9), „Czerwona seria” (odc. 14), „Wysoka woda” (odc. 15) i „Daleki patrol” (odc. 16).

Nad Brdą ekipa pracowała od 19 sierpnia do końca września 1968 roku. W wymienionych odcinkach Bydgoszcz „zagrała” niemieckie miasteczko Ritzen, w którym toczyły się walki z udziałem „pancernych’. Twórcy wykorzystali rozmaite lokalizacje, wśród których znalazły się:

  • okolice ulicy Fordońskiej i zabudowania na Osiedlu Rzemieślniczym, stalowy Most Fordoński przez Wisłę,
  • nieznana szerzej śluza na kanale na osiedlu Kapuściska,
  • Rybi Rynek na Starym Mieście,
  • ulica św. Trójcy w Śródmieściu,
  • Śluzie Okole na Kanale Bydgoskim, gdzie powstały duże, batalistyczne sceny obrony przed zmasowanym atakiem niemieckim, wraz z efektowną sceną wysadzenia wrót Śluzy,
  • zabudowania Stomilu, okolice Wyspy Młyńskiej i “Wenecja Bydgoska”,
    ulice Malczewskiego,  Grodzka i śluza na Starym Kanale Bydgoskim przy ul. Grottgera,
  • gmach Rejonowego Urzędu Pocztowego przy ul. Jagiellońskiej.*

W Toruniu powstały zdjęcia do odcinka szóstego pt. „Burza”. Filmowcy wykorzystali wjazd na most im. Józefa Piłsudskiego od strony Starego Miasta.
Świecka Stara Fara „zagrała” z kolei w odcinku 16. pt. „Daleki patrol”, stając się scenerią randki Janka z Marusią, a na Wiśle w okolicach Chełmna zrealizowane zostały sceny przeprawy przez Odrę, którą zagrała rzeka Wisła i scena pojmania załogi „Rudego” w 13. odcinku („Zakład o śmierć”).

Ciekawostki

  • Na planie pojawiło się 300 aktorów i statystów.
  • Radio Wolna Europa podało w 1968 roku, że z planu filmowego skradziono armatę.
  • Na planie w Bydgoszczy Szarika grały dwa wilczury – Trymer i Atak.
    Łącznie w filmie zagrało pięć psów. Główny czworonogi bohater miał dwóch dublerów, na ekranie pojawiły się również dwa kundelki, które grały małego Szarika.
  • Efekt spienionej fali wody na zalewanym „rynku w Ritzen” uzyskano poprzez wsypanie do niej popularnego ówcześnie proszku do prania „IXI”.
  •  Niemieckie czołgi tzw. „Tygrysy” i „Pantery” grały poprzerabiane i pokryte makietami rosyjskie T34. Czołgiem tego typu jeździli także w całym serialu tytułowi „pancerni”.
  • Na fali sukcesu pierwszej serii, kręcono kolejne, a finalnie powstały aż trzy, doprowadzając dzielną załogę, ich psa Szarika i czołg „Rudy 102” aż do samego Berlina.  Serial kręcono w latach 1966 – 1970.
  • W Torunia działa ogólnopolskie Stowarzyszenie Klub Pancernych. Jego członkowie krążą po kraju, zbierając pamiątki związane z przygodami „Czterech pancernych i psa”.
  • Film realizowano w wielu plenerach w całej Polsce.
    Najwięcej zdjęć powstało na olbrzymich połaciach poligonu w Żaganiu na Ziemi Lubuskiej oraz w Biedrusku pod Poznaniem.
    Ponadto ujęcia kręcone również m.in. w Gdyni, Krynicy Morskiej i Kotlinie Kłodzkiej.
  • Podczas kręcenia scen w okolicach Chełmna ekipa filmowa nocowała w jednym z chełmińskich internatów.

Metryczka serialu

„Czterej pancerni i pies”

Polska 1966 – 1970, serial

Reżyseria: Konrad Nałęcki, Andrzej Czekalski

Scenariusz: Janusz Przymanowski, Maria Przymanowska, Stanisław Wohl

Zdjęcia: Romuald Kropat, Mikołaj Sprudin

Muzyka: Wojciech Kilar, Adam Walaciński

Produkcja: Zespół Realizatorów Filmowych „Syrena”, Wytwórnia Filmów Fabularnych we Wrocławiu, Wytwórnia Filmów Fabularnych w Łodzi

Obsada: Janusz Gajos, Wiesław Gołas, Franciszek Pieczka, Włodzimierz Press, Roman Wilhelmi, Pola Raksa, Małgorzata Niemirska i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia dla Janusza Przymanowskiego, Konrada Nałęckiego, Stanisława Wohla i Romualda Kropata. Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia dla Janusza Przymanowskiego, Stanisława Wohla, Konrada Nałęckiego, Romualda Kropata, Poli Raksy, Janusza Gajosa, Tadeusza Kalinowskiego, Janusza Kłosińskiego, Franciszka Pieczki, Włodzimierza Pressa oraz Romana Wilhelmi.

* Kompleksowego opracowania wizyty filmowców w Bydgoszczy dokonali Tomasz Izajasz, dr Łukasz Mamert – Nadolski, Łukasz Skoczek, Magdalena Jurczyk i Karolina Glabus w książce „Czterej pancerni i pies – śladami filmowej sagi w Bydgoszczy” , w której wskazali wszystkie lokalizacje Bydgoszczy wykorzystane na potrzebę serialu.

 

Dżej Dżej

reż. Maciej Pisarek

Bohater tej przewrotnej komedii, bardzo niepoprawny romantyk Jerzy (w tej roli Borys Szyc) odnajduje miłość swojego życia w postaci głosu dochodzącego z samochodowej nawigacji GPS. Bohater jest gadżeciarzem, uwielbia wszelkie elektroniczne urządzenia, którym nadaje imiona, a potem z nimi rozmawia.
I tak zakochuje się w głosie z GPS – Carmen.

Jerzy codziennie pokonuje trasę z Torunia do Bydgoszczy.
Z domu na ulicy Bydgoskiej 50, do pracy na śluzie na Okolu na Kanale Bydgoskim.

Równocześnie w Bydgoszczy i w Toruniu

Film powstawał równocześnie w Toruniu i Bydgoszczy.
W Toruniu, przy ulicy Bydgoskiej 50/52 mieścił się filmowy dom głównego bohatera Jerzego. Była nim jedna z najpiękniejszych kamienic z tzw. „muru pruskiego” (fachwerku), którego wiele można odnaleźć nadal w tej pochodzącej z XIX wieku dzielnicy Torunia.

Miejsce pracy bohatera ulokowano na Śluzie Czyżkówko – znakomicie zachowanej, zbudowanej w 1915 roku części Kanału Bydgoskiego przy ul. Mińskiej na osiedlu Flisy. Śluza już raz zagrała w filmie. Była miejscem walki stoczonej  z Niemcami przez załogę pancernych: Gustlika, Janka i Grigorija, bohaterów hitowego serialu „Czterej pancerni i pies” z lat 70 – tych XX wieku.

Osobnym „bohaterem” filmu są ulice, szosy i mosty na drodze łączącej obie stolice województwa. Pięknie sfotografowane przez Mikołaja Łebkowskiego.

Ciekawostki.

  • „Dżej Dżej” to debiut fabularny dokumentalisty Marka Pisarka,
    który jest absolwentem m.in. PWSTviT oraz Northern School Of Film And Television.
  • Borys Szyc schudł 10 kg do roli Jerzego Jureckiego.

Metryczka filmu

„Dżej Dżej”

Polska, 2014, 81’

Reżyseria: Maciej Pisarek

Scenariusz: Maciej Pisarek

Zdjęcia: Mikołaj Łebkowski

Muzyka: Natalia Fiedorczuk

Producent: Kuba Kosma, Maciej Pisarek

Produkcja: Filtry Sp. z o.o.

Koprodukcja: Yakumama Film, Fundacja Tumult, Studio Soundmaking.pl,

Obsada aktorska: Borys Szyc, Justyna Sieniawska (głos „Carmen”), Jan Wieczorkowski, Bartłomiej Firlet, Justyna Wasilewska i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych „Młodzi i Film” – nominacja – udział w konkursie głównym.

 

Disco Polo

reż. Maciej Bochniak

Film Macieja Bochniaka opowiada o fenomenie jakim jest muzyka disco – polo w Polsce. Dynamiczna narracja filmu wprowadza w świat młodych, utalentowanych muzyków, którzy w brawurowy sposób osiągają szczyty list przebojów.
To także opowieść o stanie świadomości, jaki towarzyszył Polakom w początkach ery wolnego rynku, kiedy wszystko wydawało się możliwe.

W obsadzie filmu znalazły się gwiazdy młodego pokolenia m.in. Dawid Ogrodnik,
Piotr Głowacki i Joanna Kulig. Drugoplanowe role zagrali współcześni wykonawcy muzyki disco polo: piosenkarz Tomasz Niecik – lider zespołu Classic, Robert Klatt
oraz Radosław Liszewski, znany z występów w zespole Weekend.

Piechcin, Bożejewiczki, Niwy, gm. Lubiewo

Okres zdjęciowy filmu trwał od 6 sierpnia do września 2014 roku.
Zdjęcia w plenerze w naszym województwie realizowano w Piechcinie, Bożejewiczkach koło Żnina, Niwach koło Bydgoszczy.

Leżąca na Pałukach nieopodal Pakości, piechcińska kopalnia wapienia jurajskiego pojawia się w pierwszej scenie filmu, kiedy to ekipa górników naftowych dokopuje się do złoża ropy naftowej.

Pod Żninem znajduje się miasteczko rozrywki Silverado City w Bożejewiczkach.
To w tym miejscu właśnie ekipa nakręciła liczne sceny z filmu, w tym scenę,
w której główni bohaterowie wjeżdżają samochodem do wielkiego wesołego miasteczka, symbolizującego świat disco – polowego show – biznesu.
Uzupełnieniem do scen kręconych w Silverado City były plenery w miejscowości Niwy w tym kompleks hotelowy, który znajduje się przy trasie nr 5: Bydgoszcz – Świecie – Gdańsk w miejscowości Niwy.

Ciekawostki

  • Film w ciągu dwóch miesięcy od premiery obejrzało ponad 840 000 widzów.
  • Ścieżka dźwiękowa do filmu ukazała się 15 marca 2015 roku, a na płycie znalazły się interpretacje utworów m.in. z repertuaru takich zespołów jak Akcent, Boys, Weekend i Classic. Piosenki wykonali Dawid Ogrodnik i Piotr Głowacki jako zespół Laser,
    Rafał Maćkowiak jako wokalista zespołu Atomic oraz Joanna Kulig jako Gensonina.
  • Piechcin jest jedynym w regionie i jednym z nielicznych na północy Polski miejsc, w których występuje wapień jurajski, znany tylko z Jury – Krakowsko – Częstochowskiej. Eksploatację złóż rozpoczęto już w 1860 roku, a wokół kopalni powstały fabryki przemysłu cementowo – wapienniczego. Dzięki wapieniom jeziorko w Piechcinie ma wodę takiego samego koloru jak Adriatyk w Chorwacji.
  • Zdjęcia do filmu kręcone były ponadto w Łebie oraz w Warszawie.

Metryczka filmu

„Disco Polo”

Polska 2015, 103’

Reżyseria: Maciej Bochniak

Scenariusz: Maciej Bochniak, Mateusz Kościukiewicz

Zdjęcia: Tomasz Naumiuk

Muzyka: Paweł Lucewicz, Michał Nosowicz

Producent: Stanisław Tyczyński

Produkcja: Alvernia Studios

Obsada: Dawid Ogrodnik, Piotr Głowacki, Tomasz Kot, Joanna Kulig, Aleksandra Hamkało, Jacek Koman, Jacek Chabior i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych „Młodzi i Film”-  Jantar za zdjęcia oraz nominacja za udział w Konkursie Głównym, Nettia Off Camera – nominacja udział w konkursie polskich filmów fabularnych, Orły Hollywoodzkie – nominacja udział w konkursie głównym i inne.

 

Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy

reż. Janusz Majewski

Wspaniała ciepła komedia Janusza Majewskiego powstawała w 2015 roku w plenerach Województwa Kujawsko-Pomorskiego, m.in. w uzdrowisku w Ciechocinku, a częściowo także w ToruniuNieszawie.

Film „Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy” przenosi nas w bardzo trudne czasy w najnowszej historii kraju pod koniec lat 50 – tych XX wieku.
W Polsce kończy się stalinizm, trwa odwilż, ale kraj pozostaje ponury i szary. Tymczasem za sprawą pewnego emigranta, w smutnej rzeczywistości odradza się coś, co komunistyczni władcy skazali na zapomnienie. Radość z życia i muzyki.

Muzycznym leitmotivem filmu jest piosenka „On the Sunny Side of Street”, której słowa, cytując samego twórcę filmu „(….) apelują do słuchacza, aby porzucił swoje troski i wyszedł z cienia, żeby szedł słoneczną stroną ulicy”.

Ciechocinek, Toruń, Nieszawa

Zdjęcia w Ciechocinku, ToruniuNieszawie odbywały się w kwietniu w 2015 roku.
W Ciechocinku ulokowano większość plenerów i planów we wnętrzach rozmaitych budynków:

  • W Muszli Koncertowej w Parku Zdrojowym ulokowano jedną ze scen, podczas której oglądamy w filmie jeden z  koncertów big – bandu.
  • Budynek legendarnej restauracji Bristol w Parku Zdrojowym oraz modernistyczny budynek poczty przy ul. Warzelnianej, a także ulice Piłsudskiego oraz Kopernika również pojawiają się w filmie.
  • Scena przyjazdu głównego bohatera – Fabiana Apanowicza (w tej roli Maciej Stuhr) odbywa się na ciechocińskim Dworcu PKP.
  • Piękny hol zabytkowego budynku Szpitala Uzdrowiskowego nr 1 przy Alei Armii Krajowej był tłem balu w Łazienkach IV.
  • Restaurację „Kameralną” zagrała siedziba Przedsiębiorstwa Uzdrowisko Ciechocinek S.A. przy Tadeusza Kościuszki 10.
    Sceny w Toruniu nakręcono na Rynku Staromiejskim i w Centrum Kultury „Dwór Artusa”, w którym to odbyła się scena wielkiego koncertu Fabiana ulokowana w Sali Wielkiej Dworu. Scena przeprawa promem dwójki bohaterów (Fabiana i Modesty)
    na Wiśle odbywa się w pięknej scenerii Nieszawy.

Ciekawostki

  • Pierwotnie w rolę Modesty miała się wcielić Joanna Kulig, jednak tuż przed rozpoczęciem zdjęć do „Excentryków” aktorka złamała nogę na planie serialu
    „O mnie się nie martw”. Ostatecznie zastąpiła ją Natalia Rybicka.
  • Zarówno toruński „Dwór Artusa”, jak i Rynek Staromiejski oraz samo miasto Toruń, „zagrały” w filmie „samych siebie”. Potwierdzają to słowa powitalne Fabiana skierowane do widzów filmowego koncertu big – bandu „w Toruniu”.
  • W filmie wzięło udział ponad 500 statystów.
  • Na deptaku, gdzie znajduje się Ciechocińska Aleja Sław, jedną z gwiazd ma Wojciech Pszoniak, grający w filmie „Excentrycy” Felicjana Zuppe.
  • W pobliżu głównej tężni w powieści, na której oparto scenariusz, ulokowany został Dom Bayerowej w którą rolę w filmie wcieliła się Anna Dymna.
  • Autor powieści „Excentrycy” Włodzimierz Kowalewski umieścił mieszkanie wynajmowane przez Modestę, ukochaną Fabiana w Willi „Konstancja”.
  • Na ekranie pojawił się Zespół Folklorystyczny Uczniów Zespołu Szkół nr 1 CKP z Aleksandrowa Kujawskiego oraz Zespół Pieśni i Tańca Wrzos z Włocławka.
  • Zdjęcia do filmu powstawały również m.in. w Konstancinie i w Warszawie.
  • Okres zdjęciowy trwał od 17 marca do 2 maja 2015 roku.
  • Miesiąc przed oficjalną premierą filmu w kinach pokazano go widowni na zamkniętym pokazie z okazji 30 – lecia Miejskiego Centrum Kultury w Ciechocinku.

Metryczka filmu

„Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy”

Polska 2015, 108’

Reżyseria: Janusz Majewski

Scenariusz: Janusz Majewski, Włodzimierz Kowalewski

Zdjęcia: Adam Bajerski

Muzyka: Wojciech Karolak

Producent: Włodzimierz Niderjasu

Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)

Obsada: Maciej Stuhr, Sonia Bohosiewicz, Natalia Rybicka,  Anna Dymna, Wojciech Pszoniak i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Polskich Filmów Fabularnych – nagroda za drugoplanową rolę męską, „Złoty Kangur” – nagroda australijskich dystrybutorów dla producenta filmu, Orzeł Polska Nagroda Filmowa w kategorii najlepsza muzyka, najlepszy dźwięk, najlepsza drugoplanowa rola kobieca, najlepsza drugoplanowa rola męska, nominacja dla najlepszego filmu, nominacja najlepsza scenografia, nominacja najlepsza główna rola męska, Zielonogórski Festiwal Filmu i Teatru – nagroda za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą, Międzynarodowy Festiwal Filmów Historycznych i Wojskowych – wyróżnienie w Konkursie Filmów Fabularnych, Festiwal Reżyserii Filmowej w Głogowie – „Złoty Dzik” dla Janusza Majewskiego, Seattle Polish Film Festival – nagroda Viewers Choice Award (III miejsce) i inne.

 

Fundacja Kultura

reż. Rafał Kapeliński

Nostalgiczny, kameralny, niezależny film ze znakomitymi rolami Zbigniewa Zamachowskiego i Krzysztofa Kiersznowskiego, wyreżyserowany
przez pochodzącego z Torunia Rafała Kapelińskiego.

Pierwotnie film powstał w 2007  roku jako średni metraż pt.: „Ballada o Piotrowskim”. Po dwóch latach reżyser przemontował go i skrócił do 30 minut.
Film opowiada historię Pana Marka (w tej roli Krzysztof Kiersznowski), powszechnie uznawanego  za fajtłapę, który postanawia zmienić swoje życie i otwiera salon fryzjerski.

W Nieszawie

Film powstawał w Nieszawie, głównie na nabrzeżach Wisły, gdzie ulokowana była „siedziba” filmowej Fundacji Kultura oraz zakładu fryzjerskiego,
który należy do Piotrowskiego.

Ciekawostki

  • W roku 2007 na pokazach i festiwalach prezentowana była dłuższa – 60 minutowa wersja filmu pod tytułem „Ballada o Piotrowskim”.
  • Zdjęcia do filmu kręcono w listopadzie 2006 roku.
  • W filmie wystąpili w jednych ze swoich pierwszych ról ekranowych Magdalena Popławska i Jacek Borusiński z kabaretu „Mumio”.

Metryczka filmu

„Fundacja Kultura”

Polska 2009, 30’

Reżyseria: Rafał Kapeliński

Scenariusz: Rafał Kapeliński

Zdjęcia: Paweł Dyllus

Muzyka: Zbigniew Malecki

Producent: Rafał Kapeliński, Piotr Ledwig, Mary Melinda Ziemer

Produkcja: Aurora Film Production

Obsada: Krzysztof Kiersznowski, Zbigniew Zamachowski, Elżbieta Jarosik, Magdalena Popławska, Jacek Borusiński i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal „Nowe Horyzonty” – wyróżnienie w konkursie Nowe Filmy Polskie, Festiwal Babie Lato Filmowe w Trzyńcu – Nagroda Studentów i inne.

 

Gdy przyjdzie mi ten świat porzucić

reż. Mateusz Buława

Film to relacja z jednego dnia z życia w zakładzie kremacji zwłok.
Młody filmowiec 19 – letni autor reżyser Mateusz Buława proponuje widzowi podróż na granicę świata doczesnego i śmierci, opowiadając o tym z delikatnością i szacunkiem dla trudnego tematu.

Film dokumentuje niełatwą, wymagającą niekiedy żelaznych nerwów, codzienność pracowników bydgoskiego zakładu pogrzebowego Włodzimierza Wełnowskiego, którzy muszą życiowe dramaty swoich klientów godzić z bezduszną, lecz konieczną biurokracją. Zazwyczaj cierpliwych i empatycznych, spotykamy w szczerej rozmowie między sobą.

Bydgoszcz od innej strony

Zdjęcia do filmu powstawały w siedzibie firmy Całodobowe Usługi Pogrzebowe Włodzimierza Wełnowskiego w Bydgoszczy, przy ulicy Chwytowo 20
oraz przy Placu Poznańskim.

Ciekawostki

Buława w 2013 roku nakręcił wielokrotnie nagradzany „Motylkowy szpital” – historię chłopców zmagających się z nowotworem w bydgoskim Centrum Onkologii.


Metryczka filmu

„Gdy przyjdzie mi ten świat porzucić”

Polska 2015, 10’

Reżyseria: Mateusz Buława

Produkcja: Bydgoska Kronika Filmowa, Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy

Obsada: Dariusz Bethke, Damian Sobiczewski, Włodzimierz Wełnowski

Wybrane nagrody i wyróżnienia

FF Skierniewice –  Nagroda Główna Szarlotka, 7. Praski Festiwalu Filmów Młodzieżowych w Warszawie – Nagroda Specjalna Magazynu „Ekspres Reporterów”, 13. FF w Kochanowskim w Warszawie – Grand Prix, Festiwal Dozwolone do 21, Warszawa – Grand Prix, Festiwal Filmowy Klaps Bydgoszcz – I nagroda, MFF Tofifest – udział w konkursie „Lokalizacje”, Festiwal OKFA w Koninie – III Nagroda i inne.

Głód

reż. Marika Krajniewska

Mieszkająca i tworząca w Polsce rosyjska poetka, pisarka i reżyserka, Marika Krajniewska w swoim debiutanckim krótkim metrażu „Głód”, opowiada o tragicznym Wielkim Głodzie na Ukrainie lat 30-tych , widzianym przez pryzmat jednej, osobistej tragedii.

Scenariusz filmu oparty jest na autentycznych wydarzeniach. Akcja filmu rozgrywa się w roku 1933. Krajniewska pokazała jedną z największych zbrodni, jakich dopuścił się radziecki komunizm na Ukraińcach. Nie da się opisywać „Głodu” bez przypomnienia tragedii o jakiej opowiada. Komuniści na rozkaz Stalina sprowadzili w latach 30 – tych XX wieku na Ukrainę, którą zwano ledwie 100 lat wcześniej „spichlerzem Europy”, klęskę głodu. Ludzie jedli korę z drzew i posuwali się do kanibalizmu, nie mogąc zerwać nawet kłosa z bujnie porośniętych zbożem pól. Groziła za to kula w głowę od tajnej policji politycznej NKWD. W efekcie umarło 3 lub 6 milionów Ukraińców.
Nikt nie wie ilu na pewno. Piszę o tym m.in. Anne Applebaum, w swojej najnowszej książce „Czerwony głód”

Krajniewska skupiła się na jednostkowej, osobistej tragedii. W samotnej chacie młoda Ukrainka, opuszczona przez męża, usiłuje chronić swojego synka i córkę od otaczającego ich koszmaru. Sceny wzajemnych relacji, matczynej miłości i szaleństwa, są najmocniejszą stroną filmu. Wisząca w powietrzu duszna, klaustrofobiczna atmosfera w pewnym momencie staje się jego głównym tematem.

Klimat buduje niepokojąca muzyka Macieja Pawłowskiego oraz świetne zdjęcia Tomka Walaska. Mistrzowski, nawet w tak niewielkim epizodzie, jest jak zawsze Piotr Głowacki, który tworzy prawdziwie demoniczną kreację.

Muzeum Etnograficzne w Toruniu

Film w większości powstawał w skansenie toruńskiego Muzeum Etnograficzne
im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej.


Metryczka filmu

„Głód”

Polska 2015, 21’

Reżyseria: Marika Krajniewska

Scenariusz: Marika Krajniewska

Zdjęcia: Tomasz Walasek

Muzyka: Maciej Pawłowski

Obsada: Ewelina Szostkowa, Maja Krajniewska, Piotr Głowacki, Mateusz Damięcki

Producent wykonawczy: Marika Krajniewska, Paulina Łangowska

Produkcja: Fundacja Papierowy Motyl

Koprodukcja: Sensi Media, Heliograf

Wybrane nagrody i wyróżnienia

MFF Tofifest – nominacja – udział w konkursie „Lokalizacje”.

Indywidualne nagrody dla reżyserki

Laureatka konkursu literackiego magazynu „Pani” w 2009 roku, laureatka konkursu literackiego Oświęcimskiego Centrum Kultury w 2009 roku,  nominowana do nagrody literackiej im. Władysława Reymonta za powieść „Zapach malin” i inne.

Hakerzy wolności

reż. Marcin Gładych

Tworząc film o „hakerach” z toruńskiej Solidarności reżyser Marcin Gładych, zaadaptował na potrzeby ekranu niesamowitą historię włamania kilku naukowców z „S” na antenę komunistycznej TVP. Doszło do niego w trakcie nadawania „Dziennika Telewizyjnego” jesienią 1985 roku, co wprowadziło służbę bezpieczeństwa i komunistyczne władze w prawdziwy szał.

Inicjatorami byli uczeni z toruńskiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Polskiej Akademii Nauk – astronom i działacz opozycji Jan Hanasz oraz matematyk Grzegorz Drozdowski. Sprzęt nadawczy rozłożyli w mieszkaniu sekretarki z Instytutu Fizyki – Elżbiety Mossakowskiej.

Zbudowany przez nich system elektroniczny emitował sygnały telewizyjne, które udało się zsynchronizować z sygnałami nadajnika telewizji państwowej.
Dzięki temu „włamali” się w sam środek głównego, reżimowego serwisu informacyjnego – „Dziennika Telewizyjnego”. Wyemitowali dwa hasła:
„Dość podwyżek cen, kłamstw i represji. Solidarność Toruń” oraz „Bojkot wyborów naszym obowiązkiem. Solidarność Toruń”.

O akcji toruńskiego podziemia było głośno nawet poza granicami kraju. Amerykański dziennikarz Buck Bloombecker w książce „Spectacular Computer Crimes” (1990) nazwał toruński sabotaż „jednym z najbardziej spektakularnych aktów hakerskich
na świecie”.

„Hakerzy” wpadli najprawdopodobniej z powodu donosu. Byli też wcześniej obserwowani przez SB. Po aresztowaniu czwórki, spośród pięciu „architektów spisku” rozpoczął się ich proces sądowy. Naukowców bronił m.in. mecenas Jan Olszewski.

Toruń w „Hakerach”

Na film składają się wywiady z uczestnikami wydarzeń, uzupełniane o fabularne rekonstrukcje, zdjęcia archiwalne i animacje. Zdjęcia do filmu powstały w Toruniu.

Wykorzystano zaadaptowane mieszkania w blokach z lat 80 – tych XX wieku (wywiady z „hakerami” prowadzono w różnych lokalizacjach, którymi były mieszkania i gabinety uniwersyteckie bohaterów), blok przy ul. Bartosza Głowackiego (sceny w „mieszkaniu opozycjonistów”), wnętrza Collegium Maius Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i areszt śledczy Okrąglak przy Piekarach (sceny z przesłuchań).

Ciekawostki

  • Premiera filmu odbyła się 30 sierpnia 2010 w Kinie Centrum w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu.

Metryczka filmu

„Hakerzy wolności”

Polska 2011, 31’

Reżyseria: Marcin Gładych, Krystian Wieczyński

Scenariusz: Marcin Gładych, Marceli Sulecki, Radosław Garncarek, Krystian Wieczyński

Zdjęcia: Jacek Banach, Adam Fisz

Producent: Gładych Movie, Next Level Group

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Filmów Historycznych w Zduńskiej Woli – Grand Prix.

Jestem

reż. Dorota Kędzierzawska

Dorota Kędzierzawska potrafi opowiadać zwykłe historie w niezwykły, poetycki sposób, pokazując rzeczywistość widzianą oczami dziecka, małych bohaterów jej filmów. Tak samo jest w filmie „Jestem”.

Film jest opowieścią o jedenastolatku, który po przypadkowej ucieczce z domu dziecka, nie szukany przez nikogo, nie oczekiwany przez matkę, u której chciał zamieszkać, zostaje sam ze sobą. Kundel (przezwisko głównego bohatera) nie skarży się na swój los, tylko stara się zmierzyć z życiem na własny rachunek, mając mimo wszystko świadomość istnienia innego, lepszego świata.
Znajduje swój „dom” na opuszczonej, wielkiej, starej barce. Zaprzyjaźnia się z dziewczynką mieszkającą nieopodal w prawdziwym, dostatnim domu.
To przypadkowe spotkanie przynosi ze sobą pierwsze zauroczenie.

Piękne Chełmno

Kędzierzawska ponownie kręciła swój film w Chełmnie, głównie na ulicach miasta. Wykorzystano m.in. ulice: Dominikańską, Rynkową, Styczniową, Świętego Ducha, Toruńską, a także bramy i prywatne kamienice. Niektóre ujęcia kręcono również nad Jeziorem Starogrodzkim, w okolicach dworca i w kościele Piotra i Pawła.

Ciekawostki

  • Młodzi chełmnianie, którzy zagrali w filmie “Jestem”, zostali zaproszeni przez reżyserkę na premierę filmu podczas Festiwalu Filmowego w Gdyni.
  • Poza Chełmnem film kręcono również w Toruniu i Kozielcu – tu w domu z czerwonej cegły stojącym nad Wisłą Państwa Kampińskich.
  • Reżyserka jeszcze kilka razy wróciła do województwa kujawsko – pomorskiego kręcić zdjęcia do swoich filmów. Jednym z filmów były „Wrony”, w którym wykorzystała uliczki Starego Miasta oraz willę przy ulicy Mickiewicza 12. Drugim był film „Jutro będzie lepiej”, w którym wykorzystane zostały zabytkowe pomieszczenia dworca kolejowego w Aleksandrowie Kujawskim, m.in.dawna sala rewizyjna, pokoje carskie, dawna sala restauracyjna oraz hol główna.
  • Obok Kędzierzawskiej z miasto zagrało również w serialu „Belfer” (chełmiński cmentarz), w „Ziarnie prawdy| w reżyserii Borysa Lankosza ( głównie sekwencje z Robertem Więckiewiczem), w japońskiej produkcji „Persona non grata” czy w kilku ujęciach kultowego serialu „Czterej pancerni i pies”.

Metryczka filmu

„Jestem”

Polska 2005, 93’

Reżyseria: Dorota Kędzierzawska

Scenariusz: Dorota Kędzierzawska

Zdjęcia: Artur Reinhart

Muzyka: Michael Nyman

Producent: Artur Reinhart

Produkcja: Telewizja Polska – Agencja Filmowa, Kid Film, Studio Produkcyjne Orka, Panavision Polska

Obsada: Agnieszka Nagorzycka, Piotr Jagielski, Edyta Jungowska, Barbara Szkałuba, Agnieszka Podsiadlik, Janusz Chabior, Przemysław Bluszcz i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Filmowy w Gdyni: nagroda za zdjęcia, muzykę, dźwięk, Nagroda Publiczności Silver Screen, Nagroda Prezesa Zarządu Telewizji Polskiej dla Doroty Kędzierzawskiej, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Operatorskiej „Camerimage” w Łodzi – Nagroda Główna na Przeglądzie Filmów Polskich dla Artura Reinharta, Nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP Syrenka Warszawska – w kategorii filmu fabularnego, Polskie Nagrody Filmowe Orzeł za najlepsze zdjęcia, Berlinale – Nagroda Specjalna Jury Kinderfilmfest i inne.

 

Jeszcze nie wieczór

reż. Jacek Bławut

Obraz Jacka Bławuta opowiada o grupie emerytowanych aktorów, mieszkających w domu spokojnej starości w Skolimowie, przed którymi staje szansa na zagranie jeszcze jednej, ostatniej roli w życiu.

Nadzieję przynosi im gwiazdor kina i teatru Jerzy (w tej roli Jan Nowicki),
który przybywa do Skolimowa na rekonwalescencję. Niepoprawny ekscentryk zakłóca ustabilizowane życie mieszkańców, tym bardziej, że namawia ich do wspólnego wystawienia „Fausta” J. W. Goethego. Równocześnie flirtuje z Małgorzatą – zmysłową pracownicą ośrodka (Sonia Bohosiewicz).

W obsadzie znalazły się wielkie nazwiska polskiego kina. Widzowie mogli zobaczyć Beatę Tyszkiewicz, Danutę Szaflarską, Irenę Kwiatkowską, Ninę Andrycz,
Ewę Krasnodębską, Romana Kłosowskiego, Wieńczysława Glińskiego, Stefana Burczyka. Partnerowała im dwójka młodych aktorów – Sonia Bohosiewicz
(„Rezerwat, „Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy”, laureatka Nagrody
im. Zbyszka Cybulskiego i Polskiej Nagrody Filmowej Orzeł) oraz Antoni Pawlicki („Katyń”, „Drzazgi”, „Czas honoru”).

Film w mistrzowski sposób łączy fabułę z rzeczywistością. Pomysł wystawienia „Fausta” to zamysł scenariuszowy, ale już dom w Skolimowie jest jak najbardziej prawdziwy.
Samych siebie grają tu wielkie osobowości aktorskie powyżej wspomniane.

Toruński Okrąglak ponownie w filmie

W scenach spektaklu w areszcie zagrali prawdziwi więźniowie, osadzeni w tamtym czasie w „Okrąglaku”.

Ciekawostki

  • W kilku scenach pojawiają się rapujący freestajlowcy. To nie byle kto bo Patryk „TikTak” Matela i Proceente. „Tiktak”to jeden z największych polskich beatboxerów. Współorganizator Polish Beatbox Battle, pionier łączący beatbox z nietypowymi stylami, autor pierwszej w Polsce książki o human beatbox. Prowadzi ZegarTikTaka.pl, największy w Polsce serwis na ten temat.
    Proceente właściwie Michał Kosiorowski to raper z Warszawy. Członek Szybkiego Szmalu. Brał udział w wielu bitwach freestyleowych, m.in. WBW, Microphone Masters. Prowadzi wytwórnię muzyczną Aloha Entertainment.

Metryczka filmu

„Jeszcze nie wieczór”

Polska 2008, 96’

Reżyseria: Jacek Bławut

Scenariusz: Jacek Bławut, Jacek Piotr Bławut, Stanisław Józefowicz

Muzyka: Tomasz Stroynowski

Zdjęcia: Wojciech Staroń

Producent: Anna Bławut-Mazurkiewicz

Produkcja: Studio Filmowe Rabarbar, Telewizja Polska – Agencja Filmowa, Toya Studios

Obsada: Jan Nowicki, Sonia Bohosiewicz, Danuta Szaflarska i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Filmowy w Gdyni – Srebrne Lwy, Festiwal Filmowy w Gdyni – Złoty Kangur – nagroda australijskich dystrybutorów za główną rolę męską, Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej „Prowincjonalia” – Nagroda Główna Jańcio Wodnik, Lubuskie Lato Filmowe – Nagroda Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej dla najlepszego filmu polskiego, Festiwal Filmu – Malarstwa – Muzyki w Nowogardzie – nagroda główna „Laur Cisowy”, Babie Lato Filmowe – Nagroda Główna „Złoty Debiut”, nagroda publiczności i nagroda studentów, Festiwal Filmu Polskiego w Chicago – „Złote Zęby”, Festiwal Nowego Filmu Polskiego w Hanowerze – Nagroda Publiczności „Hannoveraner”, Polskie Nagrody Filmowej Orzeł – nominacja w kategorii najlepszy montaż i inne.

 

Jutro będzie lepiej

reż. Dorota Kędzierzawska

Nagradzany za granicą film Doroty Kędzierzawskiej opowiada o trójce bezdomnych małych chłopców, mieszkających na dworcu kolejowym w jednym z rosyjskich miast.

Postanawiają uciec przez zieloną granicę do Polski. Wydaje im się, że tu czeka na nich lepsze życie – dom, szkoła, życzliwi ludzie.
Jedenastoletni Liapa, bezdomny chłopiec żyjący gdzieś w Rosji na dworcu, namawia swego kolegę, dziesięcioletniego Pietię, na wspólną wyprawę. O planach słyszy młodszy brat Pietii, Waśka, i dołącza do dwójki. Zresztą brat, jedyny żyjący krewny,
by go nie zostawił. Chłopcy najpierw pociągiem towarowym przedostają się w okolice Kaliningradu, potem przez zieloną granicę do Polski. Liapa traktuje Wasię jak zbędny ciężar, ale kiedy próbuje namówić Pietię do porzucenia brata, dochodzi do bójki. Ostatecznie, brudni, obdarci i nieludzko zmęczeni razem przekraczają graniczne zasieki. W pierwszej polskiej wiosce zgłaszają się na policję.
Czeka ich bolesny zawód: zamiast szkoły, rodzinnego ciepła i ludzkiej życzliwości są zmuszeni powrócić do rodzinnego kraju.

Aleksandrów Kujawski w filmie

Zdjęcia kręcono w zabytkowych pomieszczeniach dworca kolejowego w Aleksandrowie Kujawskim na dawnej sali rewizyjnej, w pokojach carskich,
w dawnej sali restauracyjnej oraz w holu głównym. Kilka ujęć pokazuje dworzec kolejowy z zewnątrz.

Dworzec kolejowy w Aleksandrowie Kujawskim to XIX – wieczny zabytek i najcenniejszy obiekt zachowanej architektury dworcowej w Polsce. To także najdłuższy budynek dworcowy w Europie. Pierwotny budynek dworca wzniesiony został w latach 1860 – 1862. W latach osiemdziesiątych XIX wieku został rozbudowany w stylu neorenesansu francuskiego. Mury dworca gościły koronowane głowy. W dniach 3 i 4 września 1879 roku doszło tu do spotkania cara rosyjskiego Aleksandra II i cesarza niemieckiego Wilhelma I. Monarchowie dwóch ówczesnych mocarstw europejskich prowadzili rozmowy, m.in. w pomieszczeniach dworcowych, zaś cesarz niemiecki nocował w specjalnie przygotowanych dla niego pokojach gościnnych.

Ciekawostki

  • Poza Województwem Kujawsko-Pomorskim film kręcono na wschodzie Polski. Wykorzystano lokalizacje na Suwalszczyźnie (Suwałki, Wiżajny, Sudawskie, Żytkiejmy, Stankuny, Dubeninki, Hańcza, Kiepojć, Błąkały, Jurkiszki, Marlinów, Ejszeryszki, Poszeszup, Puńsk, Folusz i Jaczno) i Białostocczyźnie (Zubki, Gródek, Waliły, Gobiaty, Straszewo).
  • Partnerem polskiego producenta – firmy Kid Film z Warszawy, był japoński dystrybutor Pioniwa Film.

Metryczka filmu

„Jutro będzie lepiej”

Polska/ Japonia 2010, 118’

Reżyseria: Dorota Kędzierzawska

Scenariusz: Dorota Kędzierzawska

Zdjęcia: Artur Reinhart

Producent: Artur Reinhart

Produkcja: Kid Film

Obsada: Oleg Ryba, Jewgienij Ryba, Akhmed Sardalov, Stanisław Sojka, Aleksandra Billewicz, Zygmunt Gorodowienko i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Berlinale – Deutsches Kinderhilswerk – Grand Prix dla najlepszego filmu, Nagroda Pokojowa dla Doroty Kedzierzawskiej, Nominacja do Złotych Lwów, Festiwal Camerimage nominacja – udział w konkursie, Festiwal Nowe Horyzonty nominacja w konkursie Nowe Filmy Polskie, Festiwal Ale Kino! – nagroda Jury Dziecięcego dla najlepszego aktorskiego filmu dla dzieci i nominacja do Złotych Koziołków, Orły Hollywoodzkie – nominacja, Festiwal „Wisła” – najlepszy film polski i  nagroda publiczności, wyróżnienie nagrodą Unicef dla najlepszego filmu o emigracji dzieci i inne.

 

Karbala

reż. Krzysztof Łukaszewicz

Film Krzysztofa Łukaszewicza przedstawia autentyczne wydarzenia z szyickiej rebelii w Iraku do jakiej doszło w 2004 roku – bitwę w Karbali, w której wzięli udział żołnierze z Polskiego Kontyngentu Wojskowego, wchodzącego w skład Wielonarodowej Dywizji Centrum – Południe.

Film był inspirowany faktami, bitwą, której szczegóły przez lata były trzymane w tajemnicy – Amerykanie utajnili udział polskich sił w bitwie o Karbalę, sukces przypisały siłom irackiej armii.

Piechcin w Karbali

Zarówno „Karbala”, jak i serial „Misja Afganistan” wykorzystały plenery w kamieniołomach wapieni jurajskich w kujawsko – pomorskim Piechcinie w pobliżu Barcina.

Ciekawostki

  • Film inspirowany jest prawdziwą historią ppłk. Grzegorza Kaliciaka, który w 2004 roku dowodził oddziałem polskich i bułgarskich żołnierzy w Karbali. Jako uczestnik tamtych wydarzeń był również konsultantem merytorycznym „Karbali”.
  • Kaliciak jest pierwowzorem głównego bohatera filmu, którego gra Bartłomiej Topa.

Metryczka filmu

„Karbala”

Polska 2015, 111’

Reżyseria: Krzysztof Łukaszewicz

Scenariusz: Krzysztof Łukaszewicz

Zdjęcia: Arkadiusz Tomiak

Muzyka: Cezary Skubiszewski

Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie

Obsada: Bartłomiej Topa, Hristo Szopov, Antoni Królikowski, Michał Żurawski, Leszek Lichota, Tomasz Schuchardt i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Filmowy w Gdyni – nagroda australijskich dystrybutorów Złoty Kangur, MFF Tofifest – Nagroda Złoty Anioł dla najlepszego filmu polskiego, Festiwal Filmu Polskiego w Chicago – nagroda Specjalna Jury i  nagroda publiczności, Stowarzyszenie Polskich Autorów Zdjęć Filmowych – Nagroda PSC, Polskie Nagrody Filmowe
Orzeł – nagroda w kategorii najlepsze zdjęcia, Międzynarodowy Festiwal Kina Niezależnego „Off Camera” w Krakowie – Nagroda dla najlepszego aktora w Konkursie Polskich Filmów Fabularnych i inne.

 

Kaskada

reż. Dariusz Gackowski

To film o prawdziwej legendzie – bydgoskiej Restauracji „Kaskada”, która za czasów PRL była symbolem Starego Miasta.

Mimo że „Kaskada” była budynkiem brzydkim, zgodnym z ówcześnie obowiązującym wzorem architektonicznym, na budowanie obiektów z betonu w formie klocka,
to do dziś dla wielu bydgoszczan pozostaje miejscem kultowym.

Dokument Gackowskiego pokazuje ostatnie chwile funkcjonowania „Kaskady”,
sięga także do archiwalnych zdjęć z okresu świetności restauracji. Oprócz jej klientów, wspominają ją w filmie m.in. poeta Zdzisław Pruss, fotografik Andrzej Maziec, Krystyna Bacciarelli z Towarzystwa Miłośników Miasta Bydgoszczy. Na filmie widać też prace podczas wykopalisk archeologicznych i moment wyburzania „Kaskady”.

Restauracja „Kaskada” w Bydgoszczy

Zdjęcia do filmu powstały w głównej mierze w barze mlecznym na parterze Kaskady.

Ciekawostki

  • Restaurację zbudowano w 1971 roku według projektu architekta miejskiego Andrzeja Melocha.
  • „Kaskada” znajdowała się na rogu Starego Rynku i ulicy Mostowej. Obecnie w tym miejscu znajduje się kompleks budynków zbudowany w drugiej dekadzie XXI wieku przez przedsiębiorcę i właściciela sieci Cukierni Sowa, Adama Sowę. W nowych kamienicach ulokowano liczne restauracje, kluby oraz sklep sieci Biedronka.
  • Na początku lat 70 – tych w lokalu prezentowali się artyści z Estrady Bydgoskiej. Odbywały się w recitale aktorskie – występowali m.in. Alina Janowska, Bogdan Łazuka, Ludwik Sempoliński.
  • Materiał do reportażu reżyser nakręcił małą kamerką, którą łatwo było schować.

Metryczka filmu

„Kaskada”

Polska 2012, 7’

Reżyseria: Dariusz Gackowski

Produkcja: Grupa Filmowa „Koloroffon”

Wybrane nagrody i wyróżnienia

MFF Tofifest – nominacja w Konkursie „Lokalizacje”.

 

Kojot

reż. Jędrzej Bączyk

„Kojot” to historia o poszukiwaniu miłości przez zbuntowanego nastolatka – Adasie. Chłopak chce rozpocząć inicjację seksualną z dziewczyną, w której się zakocha. Kiedy ją znajduje, by jej zaimponować zakłada zespół punkrockowy.

Chełmża w „Kojocie”

Krókometrażowy film Jędrzeja Baczyk niemal w całości został nakręcony w Chełmży. Do filmu wykorzystano miejską plażę, klimatyczne uliczki starego miasta oraz hangar Hufca ZHP przy ulicy Sądowej.

Ciekawostki

  • Reżyser Jędrzej Bączyk to nie tylko filmowiec, ale również grafik i muzyk zespołu Paraliż Band.
  • Film był pracą dyplomową Bączyka.
  • 8 dni zdjęciowych kręcono w Chełmży, trzy w Toruniu i jeden w Łodzi.
  • Podczas zdjęć w toruńskim legendarnym, kontrkulturowym klubie „Pilon” na potrzeby filmu zorganizowany został prawdziwy koncert punk – rockowy.
  • Prace przy „Kojocie” trwały od marca 2010 roku, do zakończenia postprodukcji w kwietniu 2011 roku
  • W łódzkich szkołach prowadzony był casting na aktorów do filmu – czterech chłopców. W castingu wzięło udział ponad dwa tysiące kandydatów, a na casting zaproszono około 50 najlepszych osób, z których wyłoniono finałową czwórkę.
  • Scenariusz „Kojota” liczył 35 stron.

Metryczka filmu

„Kojot”

Polska 2013, 30’

Reżyseria: Jędrzej Bączyk

Scenariusz: Jędrzej Bączyk

Zdjęcia: Tato Kotetishvili

Muzyka: Jędrzej Bączyk

Produkcja: PWSFTviT

Obsada: Michał Kopczyński, Marcin Cichończyk, Piotr Zwierzchowski,
Dominik Smużny, Marek Kajdanek i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Filmu i Sztuki „Dwa Brzegi” – III nagroda w Konkursie Krótkometrażowym, Przegląd Studenckich Etiud „Klaps” w Turku – Grand Prix i Nagroda Publiczności, Krakowski Festiwal Filmowy  – Nagroda Główna „Srebrny Lajkonik” dla najlepszego krótkometrażowego filmu fabularnego, Festiwal Kina Niezależnego CK OFF w Przemyślu – wyróżnienie w kategorii kino studenckie, nagroda Jury Uczniowskiego oraz nagroda Publiczności, Festival Tous Courts  Aix-en-Provence – Grand Prix, MFF Tofifest – nominacja udział w Międzynarodowym Konkursie Filmów Krótkometrażowych.

Ogniem i mieczem

reż. Jerzy Hoffman

„Ogniem i mieczem” to polska superprodukcja – ówcześnie – największa i najkosztowniejsza realizacja filmowa w całej historii polskiej kinematografii, obecnie znajdująca się na piątym miejscu na liście najdroższych polskich produkcji. Film Hoffmana to monumentalne dzieło – trzygodzinna epicka opowieść osnuta na pierwszej części „Trylogii” Henryka Sienkiewicza.

Poprzednie ekranizacje Hoffmana – „Pan Wołodyjowski” z 1969 roku i „Potop” z 1974 roku, który doczekał się nominacji do Oscara, postawiły poprzeczkę bardzo wysoko. Reżyser po raz trzeci dowiódł, że potrafi mistrzowsko łączyć wątki romansowe z batalistyką i ukazywać losy stworzonych przez Sienkiewicza barwnych postaci
na bogatym tle splątanej XVII – wiecznej historii I Rzeczypospolitej.

W filmie wystąpiła plejada najlepszych polskich i ukraińskich aktorów, a piosenka z filmu „Dumka na dwa serca” w wykonaniu Michała Żebrowskiego i Edyty Górniak, stała się wielkim przebojem. Na ekranie zobaczyliśmy m.in.: Michała Żebrowskiego jako Skrzetuskiego, znaną z „Bonda” Izabellę Scorupco jako Helenę, Wiktora Zborowskiego w roli Longinusa Podbipięty, Zbigniewa Zamachowskiego jako Wołodyjowskiego, Aleksandra Domagarowa jako Bohuna i Bohdana Stupkę w roli Chmielnickiego. Nie mogło zabraknąć Daniela Olbrychskiego, który wcielił się w postać tatarskiego chana Tuhaj-Bej, a we wcześniejszych ekranizacjach Hoffmana, stworzył niezapomniane kreacje Kmicica w „Potopie” i Azji Tuchajbejowicza
w „Panu Wołodyjowskim”.

Piękny Biskupin

Filmowcy skorzystali z wielu lokalizacji w całej Polsce. W kujawsko-pomorskim Biskupinie, w słynnej osadzie w Skansenie Archeologicznym ulokowano Sicz Zaporoską, czyli „serce” państwa kozackiego.

Ciekawostki

  • Pierwsze próba realizacji filmu „Ogniem i mieczem” miała miejsce w 1989 roku,
    ale z wielu przyczyn się nie powiodło.
    Kilka lat później reżyser powołał fundację i w 1992 roku zaczął zbierać środki
    na produkcję filmu.
  • Zdjęcia rozpoczęły się 13 października 1997 r. na terenie Muzeum Wsi Mazowieckiej, w skansenie w Sierpcu, i trwały 118 dni.
  • Po dokonaniu wizji lokalnej, reżyser zdecydował się odstąpić od pierwotnego zamysłu realizacji dużej części filmu w plenerach Ukrainy.
  • Do wykonania szczególnych efektów specjalnych, (np. śmierci przeszytego strzałami Longina Podbipięty), zatrudniono renomowaną firmę Machine Shop, która posiadała wielkie doświadczenie m.in. odpowiadała za efekty w takich filmach,
    jak „Braveheart – Waleczne Serce” czy „Terminator 2”.
  • Budżet filmu wyniósł 24 mln złotych.
  • Jednym z powodów kręcenia Trylogii „od końca” było to, że Jerzy Hoffman właśnie w takiej kolejności czytał dzieła Sienkiewicza.
  • Dla potrzeb filmu zaadaptowano również m.in. skansen w Zubrzycy Górnej na Orawie, zamek i Kaplicę św. Trójcy w Lublinie, zamek w Pieskowej Skale, Fort Sanguszki w Warszawie, Bramę Krakowską w Ojcowie i spichlerz w Wilanowie. Zdjęcia kręcono również w kamieniołomach i na Skałce Twardowskiego w Krakowie,
    w Młocinach pod Warszawą, w Szuminie koło Łącka, na poligonie w Zielonce,
    nad Zalewem nad Ropą koło Szymbarku, w Biedrusko koło Poznania oraz w skansenie w Sierpcu, który odegrał rolę dworu w Rozłogach.
  • W sumie nakręcone zostało 130 km taśmy filmowej.

Metryczka filmu

„Ogniem i mieczem”

Polska 1999, 175’

Reżyseria: Jerzy Hoffman

Scenariusz: Jerzy Hoffman, Andrzej Krakowski

Zdjęcia: Grzegorz Kędzierski

Muzyka: Krzesimir Dębski

Producent: Jerzy R. Michaluk, Jerzy Hoffman

Produkcja: Zodiak Jerzy Hoffman Film Production Sp.z.o.o.

Obsada: Michał Żebrowski, Aleksandr Domogarow, Izabella Scorupco, Bohdan Stupka, Krzysztof Kowalewski, Zbigniew Zamachowski, Andrzej Seweryn, Wiktor Zborowski, Wojciech Malajkat, Ewa Wiśniewska, Maciej Kozłowski, Marek Kondrat, Rusłana Pysanka, Daniel Olbrychski, Leszek Teleszyński, Jerzy Bończak, Andrzej Kopiczyński, Gustaw Holoubek, Adam Ferency i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Festiwal Filmowy w Gdyni – nagroda jury, nagroda za scenografię, nagroda za montaż, nagroda prezesa zarządu TVP, Festiwal Filmu Polskiego w Chicago – Złote Zęby, Nagroda stowarzyszenia „Kina Polskie” – Brylantowy Bilet, Polskie Nagrody Filmowe – Orzeł w kategorii najlepszy producent, najlepsza drugoplanowa rola kobieca, TP SA Music and Film Festival w Warszawie – „Philip Award”, Międzynarodowe Forum Filmowe „Złoty Rycerz” w Moskwie – nagroda za reżyserię, Złota Kaczka 50 – lecia dla piosenki „Dumka na dwa serca” i inne.

Prawo i pięść

reż. Jerzy Hoffman i Krzysztof Skórzewski

„Prawo i pięść” to wyjątkowy film w historii polskiego kino, wyreżyserowany przez Jerzego Hoffmana i Krzysztofa Skórzewskiego w roku 1964.
Powszechnie nazywany jest „pierwszym polskim westernem”. I chociaż wcale nie dzieje się na Dzikim Zachodzie, tylko w 1945 roku na tzw. „Ziemiach Odzyskanych”, to faktycznie akcja przypomina amerykańskie filmy kowbojskie.
W roli głównej wystąpił Gustaw Holoubek, który wcielił się we wspomnianego „jedynego sprawiedliwego”, czyli odpowiednika szeryfa z Dzikiego Zachodu. 

Oprócz znakomitego scenariusza, opartego na powieści Józefa Hena i świetnej roli Holoubka, w filmie zagrali inni wybitni polscy aktorzy m.in. Wiesław Gołas,
Ryszard Pietruski i Zdzisław Maklakiewicz.

W Toruniu

Najwięcej ujęć powstało na Rynku Nowomiejskim oraz odchodzących od niego uliczkach zwłaszcza przy ul. Ślusarskiej. Zdjęcia realizowano też na ul. Podmurnej, Ciasnej i Mostowej.

Władze Torunia odsłoniły na Rynku Nowomiejskim specjalną instalację, upamiętniający film tzw. „wózek repatrianta” projektu Karola Furyka i Małgorzaty Więcławskiej z Autorskiej Pracowni Form Przestrzennych w Poznaniu
oraz odrestaurowały stary słup ogłoszeniowy. Został on pokryty wielkoformatowymi fotosami z „Prawa i pięści”. Słup stoi w tym samym miejscu, co słup ogłoszeniowy,
który możemy oglądać w filmowej scenie potyczki „szeryfa” i szabrowników.

Ciekawostki

  • Muzyczny motyw przewodni filmu „Nim wstanie dzień” zaśpiewał Edmund Fetting
    do słów Agnieszki Osieckiej i muzyki Krzysztofa Komedy. Piosenka doczekała się interpretacji m.in. Katarzyny Nosowskiej, zespołów Raz Dwa Trzy i Strachy na Lachy oraz Ryszarda Rynkowskiego.
  • Premiera filmu odbyła się w toruńskim, nieczynnym już, kinie „Grunwald”
    przy ul. Warszawskiej.
  • Zdjęcia kręcono również w ChełmżyCiechocinku.
  • W 1964 film „Prawo i pięść” reprezentował polska kinematografie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlovych Varach.
  • Popularność filmu sprawiła, że gdy w 1996 roku „Świat Literacki” wznowił powieść Hena, pisarz zdecydował się zmienić jej tytuł „Toast” na „Prawo i pięść”.

Metryczka filmu

„Prawo i pięść”
Polska 1964, 92′

Reżyseria: Jerzy Hoffman, Edward Skórzewski

Scenariusz: Józef Hen,

Zdjęcia: Jerzy Lipman

Muzyka: Krzysztof Komeda

Producent: Wilhelm Hollender

Produkcja: Zespół Filmowy „Kamera”

Obsada: Gustaw Holoubek, Zofia Mrozowska, Hanna Skarżanka, Wiesław Gołas, Zdzisław Maklakiewicz i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Nominacja Złota Kaczka dla najlepszej piosenki „Nim wstanie dzień” (2007), nominacja Złota Kaczka w kategorii najlepsze polskie filmy sensacyjne i ich reżyserzy dla Edwarda Skórzewskiego i Jerzego Hoffmana (2012) i inne.

 

Samochodzik i Templariusze

reż. Hubert Drapella

Serial opowiada o grupie młodych przyjaciół, która wraz z historykiem, głównym bohaterem, detektywem i muzealnikiem – Panem Tomaszem, postanawia zgłębić tajemnice zakonu Templariuszy i odnaleźć ich legendarny skarb.
Wyruszają w podróż, która będzie pełna niesamowitych i zapierających dech w piersiach przygód.

Przygody Pana Samochodzika to od kilkudziesięciu lat obowiązkowa lektura młodych wielbicieli sensacji. Już miliony czytelników doskonale znają dziwaczny samochód i jego właściciela – specjalistę od ratowania skarbów i rozwiązywania zagadek z przeszłości.
20 lutego 1972 roku w Telewizji Polskiej odbyła się premiera serialu „Samochodzik i Templariusze”, opartego na bestsellerowej powieści dla młodzieży pióra Zbigniewa Nienackiego z 1966 roku.

W postać Pana Samochodzika wcielił się Stanisław Mikulski, będący już wówczas wielką gwiazdą, dzięki roli Hansa Klossa w serialu „Stawka większa niż życie”.

Zamek i jeziora

Serialowy zamek mieści się „gdzieś na Pojezierzu Suwalskim”. Ekipa nie pracowała jednak na Suwalszczyźnie. Prawdziwe plenery wykorzystane w serialu ulokowano w Radzyniu Chełmińskim oraz w Okoninie koło Grudziądza.
Poza regionem ekipa pracowała w Malborku.

Filmowy zamek „grają” ruiny zamku krzyżackiego w Radzyniu Chełmińskim,
który był jedną z najpotężniejszych twierdz Państwa Zakonu Krzyżackiego. Do dziś twierdza zachowała się w formie trwałej ruiny. Ujęcia do serialu realizowano również w zachowanej kaplicy zamkowej, z oryginalnymi służkami, wspornikami i kapitelami. To w tych ruinach bohaterowie serialu poszukują tajemnych znaków templariuszy prowadzących do skarbu. Co ciekawe jeszcze do niedawna jeden z takich znaków, narysowany przez ekipę w trakcie realizacji serialu, widoczny był na murze zamkowym.

W ostatnich dwóch odcinkach filmowcy wykorzystali gotycki kościółek w Okoninie koło Grudziądza. To tam ulokowano większość scen z „kościoła w Kortumowie”.
Kilka z nich powstało  również w gotyckim kościele w Radzyniu Chełmińskim.

Jako wykorzystany na ekranie plener podaje się również Jezioro Wieldządzkie znajdujące się we wsi Wieldządz w powiecie wąbrzeskim, położone w odległości kilku kilometrów od Radzynia. Niektóre źródła jednak wskazują na Jezioro Gawłowickie i Jezioro Mełno.

Ciekawostki

  • Lista odcinków serii to: 1. „Po przygodę, 2. „Fałszywy brodacz”, 3. „Tajemnica Bahometa”, 4. „Podziemny labirynt” i 5. „Skarb Templariuszy”
  • Rolę samochodu – amfibii Pana Samochodzika grały dwa egzemplarze pojazdu VW Schwimmwagen. Jeden z nich zatonął w jeziorze w trakcie zdjęć.
    Drugi znajduje się obecnie w „Panzer-Farm”, w Chrcynnie pod Nasielskiem, w prywatnym muzeum techniki wojskowej i Kolekcji Pojazdów Militarnych „Ares” (Wikipedia).
  • Chrzcielnica w „kościele w Kortumowie” nakręcona w kościele w Radzyniu,
    nigdy nie istniała naprawdę. Zbudowano ją na potrzeby filmu.
  • Aktorzy serialu podczas kręcenia filmu mieszkali u mieszkańców Radzynia.
  • Mieszkańcy często grali epizodyczne role, za które płacono od 8 do 10 zł za godzinę pracy.
  • Co roku w Radzyniu odbywa się Rajd śladami Pana Samochodzika i templariuszy.

Metryczka filmu

„Samochodzik i Templariusze”

Polska 1972, serial fabularny

Reżyseria: Hubert Drapella

Scenariusz: Zbigniew Nienacki

Zdjęcia: Wacław Dybowski

Muzyka: Piotr Marczewski

Produkcja: Zespół Filmowy „Nike”

Obsada: Stanisław Mikulski, Grażyna Marzec, Ewa Szykulska, Danuta Szaflarska, Roman Mosior, Stefan Niemierowski i inni.

Wiosna panie sierżancie

reż. Tadeusz Chmielewski

Trzebiatów, to miejsce z którego młodzi ludzie uciekają w poszukiwaniu pracy i lepszego życia do wielkich miast.
Najważniejszą postacią, wokół której skupia się życie mieszkańców jest tytułowy sierżant – ulubiony i podziwiany Władysław Lichniak, którego gra Józef Nowak.

„Wiosna panie sierżancie” to ciepła historia o sierżancie Milicji Obywatelskiej,
który postanawia w końcu zdać maturę, co zmienia życie mieszkańców małego miasteczka. Przyjazną atmosferę psują bowiem rozmaite perturbacje życiowe niektórych mieszkańców, które sierżant musi rozwiązywać, a które zaburzają mu spokój w nauce.

Malownicza Nieszawa

Filmowe miasteczko Trzebiatów niemalże w całości odgrywa Nieszawa.
W kadrze widzimy rynek, ulicę 3 maja, a także inne uliczki w centrum miasteczka.

Pojawia się nadbrzeże Wisły i legendarny prom na Wiśle, który wystąpił też w filmach Rafała Kapelińskiego „Fundacja Kultura” oraz Janusza Majewskiego „Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy”.

Ciekawostki

  • Tadeusz Chmielewski zaplanował realizację tego filmu już 1959 roku,
    ale ostatecznie obraz na ekrany wszedł 15 lat później. Wstępnie planem filmowym miało być Szydłowiec, a w obsadzie znaleźć się miała m.in. Elżbieta Czyżewska.
    Po 15 latach Chmielewski naniósł poprawki w scenariuszu, w obsadzie a plan filmowy zastąpiła Nieszawa.
  • Cenzorskie nożyce wycięły niektóre sceny rozgrywające się w Nieszawie,
    zniknęły m.in. wszystkie sceny kręcone w kamienicy na rogu rynku i obecnej ul. 3 Maja.
  • Mieszkańcy do dziś pamiętają jak Józef Nowak, kiedy przestawał grać sierżanta Lichniaka, ruszał wraz z mieszkańcami miasteczka łowić ryby nad Wisłą.
  • Podczas kręcenia zdjęć Jan Himilsbach regularnie chodził na lody Bambino do lokalnej kawiarni.
  • Film spopularyzował produkt tradycyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego zarejestrowany na Liście Produktów Tradycyjnych tzw. „księżycówkę z Kujaw”,
    która wzięła swój początek i tradycję wytwarzania z Nieszawy i jej okolic.
    Tamtejsi mieszkańcy przekazywali ją sobie z pokolenia na pokolenie. Nazwa produktu pochodzi stąd, że przeważnie wytwarzano go w nocy. W jednej ze scen tego filmu podana została receptura tego trunku.
  • Tadeusz Chmielewski będąc dzieckiem wybrał się na wycieczkę do Nieszawy,
    która go zauroczyła.
  • Kilka scen zostało również nakręconych w Ciechocinku, gdzie cała ekipa filmowa nocowała podczas kręcenia zdjęć do filmu.

Metryczka filmu

„Wiosna panie sierżancie”

Polska 1974, 98’

Reżyseria: Tadeusz Chmielewski

Scenariusz: Tadeusz Chmielewski

Zdjęcia: Jerzy Stawicki

Muzyka: Jerzy Matuszkiewicz

Produkcja: Studio Filmowe „Kadr”

Obsada: Józef Nowak, Małgorzata Pritulak, Tadeusz Fijewski, Tadeusz Kwinta, Ryszard Markowski, Ryszard Nawrocki i inni.

 

Rejs

reż. Marek Piwowski

„Rejs” to film, który wyłamuje się przyjętym standardów. Cała akcja dzieje się
na stateczku „Dzierżyński”, który płynie z Gdańska do Warszawy i oparta jest
na rozmowach, wywodach wycieczkowiczów.

Trudno opisać w kilku zdaniach fabułę filmu, która zrywa z płynną narracją, przetykana jest gagami, sytuacyjnymi absurdami, improwizacjami aktorskimi we współpracy z „dream teamem” naturszczyków. Pod tym pozornie nieatrakcyjnym pozorem kryje się wulkan podtekstów, gorzkich drwin i brutalnych obserwacji ówczesnej struktury Polski i życia Polaków. „Rejs” skrzy się inteligentną ironią. W filmie równie uderzające, jak doskonałe dialogi, potrafią być efektowne pauzy. Cały scenariusz jest szyderstwem z ówczesnego języka oficjalnego, komunistyczno – biurokratycznej „nowomowy”.

Zdjęcia do filmu rozpoczęto w 1969 roku. Film wyreżyserował zaczynający wtedy swoją karierę Marek Piwowski.

Jedną z „twarzy”, które dzięki „Rejsowi” pojawiły się po raz pierwszy w polskim kinie był Jan Himilsbach. Film Piwowskiego był jego ekranowym debiutem i początkiem jego ponadczasowej obecności na firmamencie naszej kinematografii.

Naturszczykom na planie towarzyszyli zawodowi aktorzy z dużym doświadczeniem kabaretowym. Stanisław Tym z teatru studenckiego STS, Jerzy Dobrowolski założyciel pierwszych powojennych kabaretów w Polsce oraz Zdzisław Maklakiewicz, otwierający tym filmem wrota do sławy. To na planie „Rejsu” Maklakiewicz zaprzyjaźnił się z „debiutantem” Himilsbachem, z którym stworzyli na wiele lat jeden z najbardziej wyrazistych duetów polskiego kina.

Rejs po Wiśle

  • Film otwiera scena zrealizowana na dzisiejszym Bulwarze Filadelfijskim, na wysokości Bramy Żeglarskiej, zamykającej ul. Żeglarską.
  • Nadrzeczna plaża, którą widzimy w pierwszej scenie „Rejsu”, to toruński brzeg Wisły, na którego miejscu dzisiaj znajdują się przepiękne miejskie bulwary.
  • Filmowa przystań statku wycieczkowego znajduje się niemalże w tym samym miejscu, gdzie funkcjonuje  dzisiaj.
  • Niejednokrotnie w filmie pokazana jest panoramę Torunia od strony Wisły.

Ciekawostki

  • W Toruniu na Bulwarze ustawiono tablice z fotosami z filmu autorstwa Feriduna Erola (filmowego marynarza), mural z filmowymi cytatami i „Starą Katarzynkę” – łódkę pojawiająca się w pierwszych scenach filmu w celu upamiętnienia powstania filmu w mieście.
  • Największy z castingów odbył się w Toruniu, na który zgłosiło się blisko 10 tysięcy osób. Głównym kryterium była m.in. potrzeba kwalifikacji w zakresie, cytując twórców, by „umieć robić coś ciekawego lub coś innego”.
  • Reżyser dał możliwość improwizowania niektórych dialogów aktorom.
  • Piwowski werbował „aktorów” również spośród przechodniów i stałych bywalców najgorszych barów, jakie udało mu się w mieście znaleźć. Mniej istotne były umiejętności aktorskie, bardziej cenione przez reżysera cechy osobowości wyróżniających się, dziwacznych o wyrazistych rysach twarzy.
  • Rolę kaowca miał początkowo odtwarzać Bogumił Kobiela, ale w lipcu 1969 roku zginął w wypadku samochodowym.
  • Na planie rejsu Maklakiewicz sam wymyślił rekwizyt, w postaci swoich wielkich przeciwsłonecznych okularów.
  • W większości obsadę filmu stanowili amatorzy wyłonieni w castingach.
    Angażowano tylko te osoby, które nic nie potrafiły, gdy okazywało się, że ktoś umie śpiewać, recytować lub tańczyć był natychmiast dyskwalifikowany.
  • Film trafił do kin w październiku 1970 roku w zaledwie dwóch kopiach.
  • Wśród innych lokacji kręcenia filmu uznaje się m.in. w Zalewie Zegrzyńskim.
    Na tle zegrzyńskiej prochowni z 1907 roku i ośrodka wypoczynkowego Polskiej Agencji Prasowej Mamoń i Sidorowski rozprawiają o kondycji polskiego kina.

Metryczka filmu

„Rejs”

Polska 1970, 65’

Reżyseria: Marek Piwowski

Scenariusz: Janusz Głowacki, Marek Piwowski, Jerzy Karaszkiewicz i Andrzej Barszczyński

Zdjęcia: Marek Nowicki

Muzyka: Wojciech Kilar

Produkcja: Zespół Filmowy Tor

Obsada: Stanisław Tym, Zdzisław Maklakiewicz, Jan Himilsbach, Wanda Stanisławska – Lothe,, Irena Iżykowska, Jolanta Lothe, Jerzy Dobrowolski, Andrzej Dobosz, Ryszard Pietruski, Jerzy Karaszkiewicz i inni.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Nagroda Entuzjastów Kina przyznana przez DKF w Świebodzinie – Samowar, I miejsce w ankiecie tygodnika „Polityka” na koniec wieku – „Najciekawsze filmy polskie XX wieku”.

… i wiele innych.


(red.)

Źródło: film.kujawsko-pomorskie.pl