21 października 2020

8 LUTEGO ŚWIĘTEM SŁUŻBY WIĘZIENNEJ

8 min read

Święto zostało ustanowione w kwietniu 2010 r. na mocy ustawy o „Służbie Więziennej”. Służbie, jak się okazuje nie należącej do najłatwiejszych. Kandydaci, którzy chcą wstąpić w szeregi Strażników Więziennych, przechodzą masę testów i rozmów z psychologami. By zostać funkcjonariuszem straży więziennej, kandydat powinien odznaczać się dużą stabilnością emocjonalną i odpornością psychiczną. Nie wolno mu wpadać w panikę. Żmudna praca wymaga odpowiedzialności za siebie i innych, dyspozycyjności, spostrzegawczości, refleksu i tężyzny fizycznej oraz umiejętności podejmowania szybkich i trafnych decyzji. Także opanowania, samokontroli, cierpliwości i spokoju.

Poprosiłam o rozmowę, by móc lepiej zobrazować, ukazać Państwu Ich pracę, jednego ze  Strażników Więziennych. Niestety, zobowiązany tajemnicą służbową, nie może ujawnić niczego, co związane jest z prowadzanymi przez niego, każdego dnia, czynnościami służbowymi. Podpisane przed objęciem stanowiska „Oświadczenie o ochronie informacji dot. Służby Więziennej”, z klauzulą tajności, zobowiązuje Go do nieujawniania informacji, na temat wykonywanej pracy.

 

„Klawisz” – tak potocznie określa się Strażnika. Codziennie, przed każdą służbą odpytywany jest z regulaminu – swoich praw i obowiązków, by w czasie pracy nie zapomniał, co mu wolno, a czego nie. Ustawa o Służbie Więziennej z kwietnia 2010 r. mówi – za nadużywanie swoich uprawnień, strażnikom grożą kary dyscyplinarne.

Ustawa ujednolicona 01.01.2013 r., poszerza katalog środków przymusu bezpośredniego, jakie wobec osób pozbawionych wolności może stosować służba więzienna.
Teraz strażnicy mogą w razie potrzeby użyć siły fizycznej oraz wodnych i chemicznych środków obezwładniających. W użyciu będą również blokady kolan, tłumiące głos kaski, siatki, petardy czy paralizatory.

Nadal dozwolone jest używanie broni i psa tropiącego, jednak dopiero po uprzednim ostrzeżeniu więźnia. Straż więzienna będzie mogła interweniować, jeśli osoby odwiedzające skazanego zakłócą porządek na terenie więzienia.
Nowa ustawa przewiduje, że środków przymusu bezpośredniego nie można stosować dłużej, niż to konieczne. Za niehumanitarne traktowanie, uwłaczające godności osadzonego, strażnikom grożą sankcje dyscyplinarne.

Od dziś nie ma jednak sądów dyscyplinarnych Służby Więziennej. Wymierzaniem odpowiedzialności służbowej zajmą się dyrektorzy jednostek. Funkcjonariusz Służby Więziennej zostanie zawieszony w czynnościach służbowych, m.in. jeśli zostanie aresztowany.

 

Strażnik Więzienny jest przede wszystkim odpowiedzialny za obserwację pozbawionych wolności osób – ich zachowań, przejawów agresji lub przemocy – dbanie o bezpieczeństwo nie tylko więźniów, ale i osób będących w bezpośrednim z nim kontakcie (lekarze, psychologowie, wychowawcy, odwiedzający). Obecność strażnika ma również na celu niedopuszczenie do buntu wśród więźniów, czy ucieczki z zakładu.

W trakcie pracy strażnik powinien bacznie nasłuchiwać, sprawdzać każde podejrzane odgłosy, czy też przeszukiwać cele zatrzymanych i uwięzionych. O każdym przewinieniu zmuszony jest informować przełożonego.

Z drugiej strony, osoba zatrudniona na tym stanowisku, powinna pozostawać z pozbawionymi wolności w bliskim kontakcie. Jako funkcjonariusz dbający o bezpieczeństwo zobowiązany jest przybyć na każde wezwanie, udzielać porad, odpowiedzi na pytania, przyjmować skargi i prośby, pouczać. Do jego kompetencji należy również nadzór uwięzionych podczas spacerów, odprowadzanie na spotkania z odwiedzającymi, rozmowy z wychowawcami,  konsultacje lekarskie, dozór pracy więźniów, pilnowanie ich podczas zajęć sportowych lub korzystaniu ze stołówki więziennej. Zaś w nagłych wypadkach udzielanie pierwszej pomocy.

Praca w straży więziennej odbywa się w systemie zmianowym. Funkcjonariusz pełni 12 – to godzinne dyżury w dzień lub w nocy. Po odbytym dziennym dyżurze, przysługuje mu prawo do 24 godzin wypoczynku, po nocnym do 48 godzin. Z każdego dyżuru składa ustne i pisemne sprawozdanie.

Na wynagrodzenie pracownika straży więziennej składa się wynagrodzenie zasadnicze oraz trzy dodatki o stałym charakterze: dodatek za wysługę lat, dodatek za zajmowany stopień i dodatek służbowy.

Poza warunkami natury psychologicznej, stawiane są kandydatom wymagania fizyczne i zdrowotne. Niejednokrotnie strażnicy zmuszeni są do obezwładniania więźniów i aresztowanych, odpierania ataków, czy nawet obrony w trakcie napadu na funkcjonariuszy.

Większość strażników zmaga się zapaleniem żył. Żylaki są efektem pracy wykonywanej w pozycji stojącej. Jednak głównymi zagrożeniami wynikającymi z pełnionej funkcji, są napięcie emocjonalne i silny stres. W konsekwencji mogą one prowadzić do rozmaitych schorzeń i zaburzeń psychicznych.

 

A to link do wszelakich informacji dla tych, którzy chcą wstąpić w szeregi Strażników:

 

http://www.sw.gov.pl/pl/praca/charakterystyka-sluzbypracy-w-sluzbie-wieziennej/

Od kandydata do Służy Więziennej oczekuje się takich właściwości, które pozwalają na wypełnianie zadań w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności, w specyficznym środowisku pracy, wiążącym się z izolacją, podwyższonym ryzykiem wystąpienia sytuacji trudnych, stresujących. Praca w Służbie Więziennej wymaga umiejętności podporządkowania się hierarchicznej strukturze
i stałej dyspozycyjności. Funkcjonariusz powinien posiadać i doskonalić kompetencje społeczne, do których należą w szczególności: umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych i ekstremalnych; asertywność i empatia; umiejętności komunikowania się; zdyscyplinowanie i współdziałanie; kreatywność; postępowanie etyczne oraz świadomość prawna.

Funkcjonariusze i pracownicy powinni wykazywać się odpowiednim przygotowaniem ogólnym i zawodowym oraz wysokim poziomem moralnym, systematycznie dokształcać się i podnosić kwalifikacje zawodowe. W postępowaniu wobec osób pozbawionych wolności powinni kierować się zasadami praworządności, bezstronności i humanitaryzmu, szanować ich prawa i godność oraz pozytywnie oddziaływać swoim przykładem. Nie mogą uczestniczyć w takiej działalności, która podważa autorytet służby lub w której wykorzystuje się informacje o charakterze służbowym do działalności pozasłużbowej. Zabrania się utrzymywania z osobami pozbawionymi wolności kontaktów innych, niż wynikające z obowiązków służbowych.

Akty prawne regulujące wymagania wobec kandydata do Służby Więziennej:

  • Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 z późn. zm.)
  • Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2010 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania kwalifikacyjnego do Służby Więziennej (Dz. U. Nr 186 poz. 1247)
  • Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej. (Dz. U. Nr 20 poz. 108)

W jednostkach organizacyjnych pełnią służbę funkcjonariusze oraz mogą być zatrudnieni pracownicy. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określa stanowiska, na których zatrudnieni mogą być wyłącznie funkcjonariusze.

Pracownikiem lub funkcjonariuszem Służby Więziennej może być osoba, która:

  • Ukończyła 18 lat i ma pełna zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych
  • Daje rękojmie prawidłowego wykonywania powierzonych zadań
  • Nie była skazana prawomocnym wyrokiem sadu za przestępstwo umyślne
  • Ma odpowiednie do zajmowanego stanowiska wykształcenie
  • Daje rękojmię do zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w odrębnych przepisach
  • Posiada zdolność psychiczną i fizyczna pozwalającą na zatrudnienie na określonym stanowisku

 

Służba więzienna oferuje stanowiska w zależności od zdiagnozowanych potrzeb. Głównie na stanowiska podoficerskie – gdzie wymagane jest (minimalne) wykształcenie średnie oraz doświadczenie życiowe w wykonywaniu czynności nadzorczych, ochronnych, mile widziane doświadczenie w ochronie mienia lub osób, względnie w organach porządku prawnego. Nieodzowna jest umiejętność spostrzegania. Wśród posiadanych uprawnień oczekiwane są: prawo jazdy, uprawnienia z zakresu pierwszej pomocy, patenty, certyfikaty (np. z zakresu stosowania technik interwencyjnych, sztuk walki), kursy operatorów urządzeń i inne oraz doświadczenia w zakresie wolontariatu (np. Ochotnicza Straż Pożarna, WOPR, GOPR, harcerstwo oraz inne organizacje społeczne). Mile widziana znajomość języków obcych. W trakcie wykonywania zadań służbowych wymagana jest m.in.; stanowczości, zdolności rozumienia i wykonywania poleceń oraz współdziałania w zespole, umiejętności komunikowania społecznego, czyli nawiązywania i podtrzymywania kontaktu (także z osobami niebezpiecznymi, chorymi, zaburzonymi), umiejętności uszanowania godności i autonomii drugiego człowieka, zdolności i gotowości do reagowania i interweniowania z użyciem środków technicznych i siły, nieulegania manipulacji.

Na stanowiska oficerskie – wymagane jest wykształcenie wyższe, profilowane w zależności od działu służby oraz n/w doświadczenia i umiejętności:
– w pracy wychowawczo-terapeutycznej wymagane jest wykształcenie wyższe humanistyczne, w szczególności w zakresie pedagogiki (społecznej, specjalnej – rewalidacyjnej i resocjalizacyjnej), psychologii, socjologii, pracy socjalnej. Terapeuci powinni legitymować się posiadaniem certyfikatu (np. terapii uzależnień, treningu zastępowania agresji, terapii zaburzeń seksualnych, itp.). Oczekiwane są następujące uprawnienia: z zakresu pierwszej pomocy, patenty, staże zawodowe (w tym zagraniczne), inne kursy specjalistyczne oraz doświadczenia w zakresie wolontariatu (np. WOPR, GOPR), harcerstwa, turystyki, żeglarstwa oraz innych organizacji społecznych. Mile widziana znajomość języków obcych. Wykonywanie zadań służbowych wymaga m.in. samodzielności, kreatywności, inicjowania działań i przyjmowania odpowiedzialności za nie; umiejętności efektywnego zarządzania, kierowania, doradztwa, mediacji, negocjacji oraz facylitacji społecznej, umiejętności uszanowania godności i autonomii drugiego człowieka, rozwiązywania sytuacji trudnych i konfliktowych oraz nieulegania manipulacji.
Na stanowiskach w innych działach (kwatermistrzostwo, służba zdrowia, finanse, itp.) oprócz specjalistycznego przygotowania zawodowego oraz w/w oczekiwanych umiejętności i doświadczeń wymagana jest ponadto umiejętność zarządzania i pozyskiwania zasobów rzeczowych, finansowych i informacyjnych.

 
Co jest najtrudniejsze w tej służbie i z jakimi zagrożeniami może się spotkać taka osoba?
Trudno jednoznacznie udzielić odpowiedzi na pytanie o to, co w tej służbie jest najtrudniejsze, zależy to, bowiem od charakteru i specyfiki realizowanych zadań, predyspozycji i właściwości indywidualnych, kondycji psychofizycznej i interakcji wielu innych czynników. Z charakteru i warunków służby wynikają specyficzne obciążenia psychospołeczne. Z wykonywaniem tego zawodu łączą się min. następujące zagrożenia:

  • Funkcjonariusze Służby Więziennej są w dużym stopniu narażeni na obrażenia ciała, lub trwałe kalectwo, a nawet utratę życia będące skutkiem postępowania osób przebywających w zakładach karnych i aresztach śledczych lub wypadków w trakcie używania broni palnej lub ćwiczeń ochronnych.
  • Wielu funkcjonariuszy uczestniczy w wypadkach nadzwyczajnych tzn. zdarzeniach, które spowodowały zagrożenie lub naruszenie bezpieczeństwa jednostki, konwojowaniu, dozorowaniu osadzonych, prowadzeniu pościgu w sytuacji samowolnego oddalenia się z terenu jednostki lub miejsca pracy. Zdarzenia te mogą skutkować zagrożeniem życia lub zdrowia funkcjonariusza.
  • Funkcjonariusze odczuwają presję i obawę związaną z możliwością fizycznego zagrożenia, są uczestnikami traumatycznych sytuacji, co staje się źródłem stresu, problemów rodzinnych i osobistych.
  • Funkcjonariusze mogą odczuwać problemy zdrowotne na skutek pracy na zewnątrz pomieszczeń, często w niekorzystnych warunkach atmosferycznych (wysoka lub niska temperatura, deszcz itp.) oraz następstwa pracy zmianowej zaburzającej rytm biologiczny.
  • Funkcjonariusze mogą być narażeni na kontakt z niebezpiecznymi czynnikami biologicznymi np. wirusy HIV, HCV, HBV, prątki gruźlicy.

 

 

 

Agnieszka Krizel

Źródła: http://www.lex.pl/czytaj/-/artykul/nowe-uprawnienia-straznikow-wieziennych

 

Please follow and like us:
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial
RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook