28 października 2020

AKCJA – TYDZIEŃ CZYSTOŚCI WÓD

5 min read

564112_251855674925781_1596241062_nOd 1 do 7 kwietnia obchodzimy Tydzień Czystości Wód. Celem akcji jest zwrócenie uwagi na konieczność ochrony wód, linii brzegowych i oszczędzanie wody – największego skarbu ludzkości.

W Polsce i Europie, gdzie woda jest dobrem powszechnie dostępnym, nie zwracamy jeszcze uwagi na skutki, jakie może powodować jej brak. Tymczasem, z powodu braku dostępu do czystej wody i środków higieny, na świecie, co 15 sekund, umiera jedno dziecko.

Stan czystości wód w wielu miejscach Polski ulega stopniowej poprawie. Dalsze działania na rzecz ograniczenia zanieczyszczeń są bardzo potrzebne. Poprawa jakości wód wpływa korzystnie na florę i faunę zbiorników wodnych i otaczających je terenów przybrzeżnych.

Woda, źródło życia, niezbędny element każdego żywego organizmu. W skali globalnej woda pokrywa prawie 80% powierzchni Ziemi. Aż trudno uwierzyć, że taki sam procent wody zawiera organizm człowieka. Woda, która znajduje się w organizmie musi być najwyższej jakości, gdyż od niej zależy prawidłowe funkcjonowanie wszystkich narządów. Kiedy pijemy zanieczyszczoną wodę narażeni jesteśmy na różnego rodzaju zatrucia, dolegliwości, a nawet śmierć. Tak samo jest w przyrodzie. Tam gdzie woda jest brudna i zanieczyszczona życie powoli zanika.

Problem z utrzymaniem dobrej jakości wód, czystości w zbiornikach, rzekach jest coraz bardziej poważny. Aby zwrócić uwagę ludzi w na tą kwestię i zachęć do dbania o jakość wody, ustanowiono Tydzień Czystości Wód. Wpisał się on na stałe w kalendarz ekologiczny, a rozpoczyna się 1 kwietnia. Nie jest to żart Prima Aprilisowy, ale bardzo ważny czas, aby zastanowić się, jak chronić tak cenne źródło jakim jest woda.

Szczególnie w Tydzień Czystości Wód organizowane są różnego rodzaju akcje, spotkania, konkursy, które mają zachęcić innych do dbania o jakość wody i jej oszczędzania. Ale nie tylko ten jeden tydzień w roku, trzeba dbać, aby zachować czystość wody.
Zanieczyszczenia wody są jednymi z najbardziej powszechnych, a zarazem najbardziej dokuczliwych. W wyniku postępującej urbanizacji, nadmiernego nawożenia, czy też zanieczyszczania środowiska przez zakłady przemysłowe, znaczna cześć ludności pozbawiona jest źródeł czystej wody.

W efekcie odprowadzania do wód ścieków, woda pobierana przez ludność (ale często i przez przemysł) wymaga uzdatniania, co generuje nie tylko koszty, ale wpływa negatywnie na jej walory zdrowotne. Z drugiej strony woda nieuzdatniona nie nadaje się do użytku, niosąc ze sobą najróżniejsze zanieczyszczenia biologiczne i chemiczne. W dobie zmian klimatycznych problem dostępu do czystej wody będzie się jeszcze nasilał (utrata niektórych terenów, mniejsza suma opadów, wysychanie cieków).

Ochrona wody w praktyce, sprowadza się do różnych działań mających na celu zarówno ograniczenie dopływu zanieczyszczeń (np. nowsze technologie w przemyśle, budowa oczyszczalni), jak i do poprawy jakości wód już zanieczyszczonych (np. zbieranie plam oleju, napowietrzanie, renaturalizacja rzek). Oczywiście wszelkie działania związane z użytkowaniem wody np. pobieranie, odprowadzanie ścieków, mają odpowiednie umocowanie w aktach prawnych.

W Polsce badaniami stanu wód i oceną ich jakości, zajmuje się Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska. Do końca 2004 roku obowiązywała czterostopniowa skala oceny jakości wody (I, II, III klasa czystości oraz NON czyli wody pozaklasowe).

Mimo wielu działań mających na celu poprawę jakości wód podejmowanych w ostatnich 20 latach, stan czystości większości krajowych wód jest daleki od oczekiwań. Jeszcze w 2004 roku ponad 50% wód w Polsce mieściło się w kategorii NON – a więc w praktyce, miały one wody nie nadające się do użycia. Od 2005 roku obowiązuje skala pięciostopniowa (I, II, III, IV i V klasa czystości), obowiązująca w Unii Europejskiej i uwzględniająca więcej badanych parametrów. W praktyce pierwszy raport o stanie czystości wód w oparciu o nową skalę, powstał dopiero w 2009 roku.

Ochrona wody może być realizowana przez podejmowanie działań takich jak:

– Odprowadzanie do wody (lub gruntu) wyłącznie ścieków oczyszczonych. W praktyce sprowadza się to zarówno do budowy sieci kanalizacyjnych i nowych oczyszczalni ścieków, jak i do modernizacji tych już istniejących i inwestowaniu w czystsze technologie.

– Stosowanie w rolnictwie i gospodarstwie domowym wyłącznie środków ulegających szybkiej biodegradacji. W praktyce oznacza to, np. ograniczone stosowanie nawozów i środków ochrony roślin (odpowiednie substancje, dawki i terminy) oraz używanie środków czystości zawierających mniej fosforu.

– Inwestowanie w nowe, bezpieczne technologie przemysłowe oraz modernizacja tych uciążliwych. Oznacza to np. stosowanie zamkniętych obiegów wody, budowę oczyszczalni oraz instalowanie wydajnych filtrów.

– Odizolowanie wysypisk śmieci i hałd odpadów przemysłowych od wód podziemnych oraz powierzchniowych (warstwy izolacyjne, oczyszczanie wód odpływowych).

– Odsalanie i oczyszczanie wód odprowadzanych z kopalni oraz z ulic (chociażby ograniczenie stosowania soli sypanej zimą na drogi).

Zanieczyszczenia wody, w zależności od stosowanego podziału można podzielić na kilka grup. A zatem można mówić o zanieczyszczeniach chemicznych (np. ropa, sole metali ciężkich, detergenty, pestycydy) jak i o biologicznych (np. bakterie, sinice, glony). Użytecznym kryterium (związanym z rodzajem oczyszczania) jest źródło pochodzenia zanieczyszczeń np.: ścieki przemysłowe, gospodarcze, bytowe, odpadowe czy też spływ z terenów rolniczych. W praktyce wody najczęściej są zanieczyszczone substancjami biogennymi (związki azotu i fosforu), solami metali ciężkich (np. rtęć, ołów, cynk, kadm), substancjami ropopochodnymi (np. smary, ropa) oraz bakteriami (np. salmonella, E.coli).

Wykorzystajmy ten tydzień na to, by zwrócić uwagę na wodę. Zakręćmy kurek podczas mycia zębów, zamieńmy kąpiel w wannie, na prysznic, a potem spójrzmy na wskazanie wodomierza. Może to tylko kilka kropel, ale to kropla drąży skałę…

 

Agnieszka Krizel

Please follow and like us:
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial
RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook