Kolejna ROCZNICA WYBUCHU POWSTANIA WARSZAWSKIEGO już za nami…

1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00, oznaczonej kryptonimem „W”, rozpoczęło się w Warszawie powstanie, którym dowodził płk Antoni Chróściel, mające na celu wyparcie garnizonu niemieckiego i opanowanie miasta.

Film „Powstanie Warszawskie”, który powstał pod patronatem Muzeum Powstania Warszawskiego, w reżyserii Jana Komasy, jest jedyną na świecie produkcją zmontowaną z archiwalnych kronik – dawne kadry filmu zostały pokolorowane. Wrażenie jest kolosalne.

__________________________________________

Termin wybuchu związany był z faktem bezpośredniej obecności podchodzących pod Warszawę oddziałów radzieckich. Oswobodzenie Warszawy traktowane było przez polityków polskich w Londynie oraz Warszawie jako szczególny atut w grze politycznej dotyczącej kształtu ustrojowego przyszłej Polski. Przywitanie wojsk radzieckich w wolnej stolicy wzmocniłoby pozycję premiera Stanisława Mikołajczyka w prowadzonych przez niego rokowaniach z J. Stalinem w sprawie przywrócenia stosunków dyplomatycznych, składu przyszłego rządu i przebiegu wschodniej granicy Polski.
Decyzja o podjęciu walki o Warszawę zapadła jednak w kraju i podjęta została przez dowództwo Armii Krajowej, które 31 lipca powiadomiono o pojawieniu się czołgów radzieckich na przedmieściach stolicy.
1 sierpnia znajdowało się w Warszawie około 20 tys. żołnierzy niemieckich oraz około 40 – 45 tys. żołnierzy Armii Krajowej, ustępujących jednakże Niemcom pod względem uzbrojenia i wyekwipowania (np. zapasy amunicji wystarczały na 2 – 3 dni walki). Tego dnia skoncentrowane wcześniej oddziały AK zaatakowały ważniejsze punkty strategiczne miasta. Zaskoczenie i wola walki nie mogły jednak zrównoważyć zdecydowanej przewagi Niemców. Wobec znacznego powstrzymywania w pierwszym tygodniu sierpnia ofensywy radzieckiej, co wedle wszelkiego prawdopodobieństwa miało bezpośredni związek z toczącymi się walkami w Warszawie, gdyż Stalinowi odpowiadał wariant zdławienia powstania niemieckimi siłami – oddziały hitlerowskie przystąpiły do wypierania powstańców z kolejnych dzielnic miasta.

Staraniem rządu polskiego w Londynie powstanie otrzymywało pomoc drogą powietrzną. Samoloty pilotowane przez załogi polskie, amerykańskie, brytyjskie, kanadyjskie i południowoafrykańskie startowały z lotnisk we Włoszech. Ogółem w 192 zrzutach dostarczono powstańcom około 230 ton uzbrojenia i amunicji. Zestrzelonych zostało 41 samolotów, a ponad 63% zrzutów trafiło w ręce niemieckie.
W ostatnich dniach sierpnia powstanie weszło w fazę przesilenia. Coraz bardziej uświadamiano sobie, iż powstanie bez wydatnej pomocy z zewnątrz skazane jest na klęskę. Próby porozumienia z dowódcą radzieckim na prawym brzegu Wisły marszałkiem Konstantym Rokossowskim nie dały rezultatu, natomiast niechęć Stalina do powstania przejawiała się w fakcie nie wyrażenia zgody na lądowanie samolotów alianckich, dokonujących zrzutów, na lotniskach radzieckich.
15 września I Armia Wojska Polskiego zajęła Pragę i między 16 a 22 września doszło do prób pomocy powstaniu. Jednakże utworzone na lewym brzegu Wisły przyczółki zostały zlikwidowane przez Niemców. Kiedy 23 września Niemcy zajęli jedną z ostatnich dzielnic Czerniaków, stało się oczywiste, że walka o Warszawę dobiegała końca. Po kapitulacji ostatniej dzielnicy – Mokotowa – dowództwo Armii Krajowej podjęło 30 września pertraktacje z Niemcami w sprawie ewakuacji ludności cywilnej i przerwania działań zbrojnych.

TOKiS – PRESS odwiedził Muzeum Powstania Warszawskiego.

1 sierpnia w kolejną rocznicę wybuchu powstania , w Tucholi podobnie, jak w całej Polsce zawyły syreny.

____________________

(red.)

 

Źródło