Lipiec na działce: MIESIĄC CIEPŁA – TUCHOLSKA OFICYNA KULTURALNA I SPOŁECZNA / TOKiS – PRESS

Lipiec na działce: MIESIĄC CIEPŁA

Lipcowe upały, wrzesień doskonały.

W większości języków europejskich – lipiec zawdzięcza swoją nazwę Juliuszowi Cezarowi. Ten rzymski władca zreformował kalendarz, wprowadzając w 46 r. przed narodzeniem Chrystusa, kalendarz juliański – czyli słoneczny, zastępujący dotychczasowy – księżycowy.

 

Polska nazwa miesiąca wywodzi się od kwitnących w tym czasie lip. Ich wspaniały zapach wabi pszczoły, które pracowicie zbierają nektar. Lipiec jest miesiącem rozpoczynającym okres żniwny. Oficjalny ich początek przypada na 25 lipca – dzień św. Jakuba.

 

Porozmawiajmy o lipach.

 

Od dawien dawna lecznicze właściwości lipy są równie znane, co chętnie wykorzystywane.

Lipa to powszechnie rosnące w Polsce drzewo, ze względu na reprezentacyjne walory często sadzone w szpalerach wzdłuż dróg, w parkach i na skwerach. Oprócz kojącego w upalne dni cienia, oferuje także inne korzyści – kwiatostany lipy podawane w postaci syropów, naparów, czy wyciągów są skutecznym sprzymierzeńcem w walce z przeziębieniem.

 

Lipy są potężnymi i wyjątkowo długowiecznymi drzewami o masywnych pniach i konarach formujących kuliste korony. Liście mają z kształtu sercowate z drobno piłkowanymi brzegami i zaostrzonymi końcami. Kwiaty lip są małe, niepozorne, żółtej barwy, zebrane w wierzchołki. Wydzielają one bardzo mocną, przyjemną słodkawą woń. Po przekwitnięciu wiążą się z nich owoce typu orzeszka. Występują w nich m.in.: flawonoidy, olejek eteryczny (a w nim: eugenol, farnezol i geraniol), śluzy, garbniki i glikozydy.

Herbatka z kwiatu lipowego zalecana jest — jako doskonały środek napotny — w grypie, anginie i zwykłym przeziębieniu, ale także zapaleniu oskrzeli i gardła.

Ponieważ napar ów ma dodatkowo działanie moczopędne, zmniejszające napięcie mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym, żółciopędne i wzmacniające — w nieznaczny sposób — wydzielanie soków żołądkowych, zalecany jest do picia w zaburzeniach trawienia.

 

A co u działkowiczów?

 

 

W lipcu zbieramy dojrzałe owoce i warzywa, robimy z nich przetwory. Można zacząć kopać młode ziemniaki, pielić chwasty, oraz kontynuować uprawę warzyw wykorzystując letnie odmiany nie wybijające się w pędy kwiatowe. Należy dalej pielęgnować trawnik przycinając go w tym okresie nieco wyżej. Lipiec to także czas, kiedy w ogrodzie kwiatowym kwitnie wiele roślin wieloletnich.

 

Sad:

  • Lipiec to czas zbiorów owoców jagodowych, takich jak: truskawki, poziomki, morele i czereśnie. Niewiele później należy rozpocząć zbiory wiśni, malin, porzeczek i agrestu.
  • Warto regularnie podlewać rośliny sadownicze w celu uniknięcia drobnienia owoców i słabszego plonowania.
  • Zdarza się czasem, że pod wpływem znacznego przyrostu owoców, konary drzewek zaczną się łamać i odrywać od pnia. Wśród najbardziej kruchych drzewek wymienia się: grusze i śliwy. W tym celu można wykonać podpory dla gałęzi, na których jest bardzo dużo owoców.
  • Wraz z zakończeniem zbiorów owoców, zaleca się wykonanie cięcia czereśni i wiśni. Wiśnie tniemy intensywnie, usuwając stare, zwisające gałązki, pokładające się na sobie i rosnące do środka korony. Czereśnie natomiast tniemy umiarkowanie, prześwietlamy konary i skracamy wierzchołek.
  • W przypadku malin, po zbiorach wycinamy pędy, które już owocowały. Tegoroczne pędy warto przywiązać do podpór.
  • Wycinamy także nieowocujące pędy letnie u winorośli. Z kolei pędy owocujące skracamy powyżej owocującego grona.
  • W lipcu cięcia wymagają jabłonie i grusze hodowane w szpalerach.
  • Pod koniec lipca kończą się zbiory truskawek. Trzeba wówczas usunąć ściółkę i ściąć liście na wysokości około 6 cm nad ziemią. Następnie przystępujemy do odchwaszczenia międzyrzędzi oraz podlewania truskawek. Jeśli rośliny mają już 4 lata, trzeba je usunąć i przygotować nowe miejsce pod uprawę truskawek.
  • W lipcu dość dotkliwie można odczuć efekty rozwoju szkodników i chorób roślin sadowniczych, szczególnie tym, którym nie zdążyliśmy zapobiec w poprzednich miesiącach. Po zbiorach zaleca się usunięcie z ziemi resztek owoców z objawami chorób i żerowania szkodników, bowiem mogą one stać się przyczyną powtórnego wystąpienia problemu.
  • Lipiec to miesiąc zwalczania parcha na jabłoniach i gruszach. Jeśli lato jest wilgotne konieczne będą opryski. Ze szkodników mogą pojawić się przędziorki, mszyce i bawełnica korówka.
  • Jeśli rok wcześniej wystąpiło gnicie owoców wywołane przez brunatną zgniliznę, to na początku lipca należy przeprowadzić odpowiednie opryski przeciwko tej chorobie.

 

 

Warzywniak:

  • Kto w odpowiednim czasie wykonał wszystkie czynności w warzywniku, wkrótce może spodziewać się świeżych warzyw. W lipcu szczególną uwagę zwracamy na zbiory.
  • Przy suchej i ciepłej pogodzie niezbędne jest właściwe nawadnianie upraw. Mnóstwo wody potrzebują warzywa kapustne, korzeniowe i dyniowate, poza tym fasola.
  • W lipcu należy doglądać uprawiane warzywa. Nie lekceważyć oznak występowania szkodników i chorób, oraz niedoboru składników odżywczych w glebie. Z początkiem miesiąca może pojawić się mączniak rzekomy dyniowatych. A pod koniec miesiąca na późnych kapustach zdarza się zaobserwować czerń krzyżowych. Należy zapobiegać zarazie ziemniaka na pomidorach, szczególnie, gdy choroba ta pojawiła się wcześniej na ziemniakach. Na selerze może pojawić się septorioza selera, a ze szkodników w warzywniku może zaatakować stonka ziemniaczana, połyśnica marchwianka i śmietka ćwiklana.
  • To czas nawożenia pomidorów, które potrzebują dużo potasu i azotu, składników odpowiadających za ich trwałość i smak.
  • W warzywniku zaczyna się czas wysiewu rzodkiewki, sałaty liściowej, kapusty włoskiej, kalarepy i szpinaku.
  • Sadzimy też wyhodowane z rozsady sadzonki brukselki, endywii, kopru włoskiego i szpinaku.
  • Lipiec to również czas zbioru ziół, takich jak: tymianek, oregano, szałwia, cząber, estragon i mięta.
  • W miarę dorastania zaczynamy zbiór warzyw, m.in. wczesnej kalarepy, kalafiorów, brokułów, grochu, bobu, fasolki szparagowej i wczesnych odmian rzodkiewki. Mniej więcej w połowie lipca należy zakończyć zbiór wczesnych kapust, zaś pod koniec miesiąca – odmian średnio wczesnych.
  • Zbieramy „na pęczki” marchew, pietruszkę, por i cebulę ze szczypiorem.
  • Przeprowadzamy zbiór warzyw dyniowatych.

 

 

Ogródek:

  • Na początku lipca należy wykopać cebule narcyzów, hiacyntów (każdego roku), śniadków, szachownic i kwitnących wiosną czosnków. Wykopane cebule przeglądamy i wyrzucamy te porażone chorobami. Pozostałe przechowujemy, aby posadzić je jesienią.
  • W słoneczną i suchą pogodę trzeba pamiętać o regularnym podlewaniu roślin. Najlepsze jest podlewanie późnym popołudniem, gdyż rośliny mogą wówczas korzystać z wilgoci przez cały wieczór i noc.
  • Aby zapobiec tworzeniu na grządkach i rabatach głębokich pęknięć w ziemi, które mogą spowodować uszkodzenia korzeni roślin, warto spulchniać ziemię za pomocą motyki.
  • Podczas upałów należy kontrolować poziom wody ogrodowej w sadzawce.
  • Można jeszcze wysiać niektóre rośliny dwuletnie, takie jak: niezapominajka, fiołek rogaty, czy stokrotka.
  • Pod krzewami ozdobnymi i na rabatach bylinowych warto zastosować ściółkowanie.
  • Mniej więcej od połowy lipca do końca sierpnia będzie można okulizować róże.
  • Trzeba doglądać rośliny, bowiem w lipcu atakuje wiele szkodników.

 

 

Na parapecie i balkonie:

  • Rośliny posadzone w skrzynkach, szczególnie w słoneczną pogodę wymagają codziennego podlewania. W upalne dni niektóre rośliny np. pelargonie i petunie trzeba nawadniać dwa razy dziennie.
  • Kwiaty balkonowe potrzebują także odpowiedniego zasilenia nawozami. Zależnie od gatunku zasilamy co siedem lub co czternaście dni.
  • Niektóre gatunki tj. szafranek, lobelia, pelargonia, epicedium, czy petunia zakwitną powtórnie, jeśli będziemy stale usuwać przekwitnięte kwiatostany.
  • Lipiec to czas wzmożonego występowania mszyc. Gdy zauważymy pierwsze owady należy spłukać je silnym strumieniem wody. Jeśli to nie pomoże trzeba będzie użyć specjalnych preparatów.
  • Systematycznie podlewamy i zraszamy rośliny, które tego potrzebują. Donice muszą w dnie mieć otwór, aby nadmiar wody mógł odpłynąć. Jeżeli rośliny stoją w ozdobnych osłonkach bez dziurek, zlewamy gromadzącą się wodę, gdy rośliny zmarnieją z powodu jej nadmiaru
  • Rośliny nawozimy specjalnym nawozem do roślin kwitnących lub ozdobnych z liści
  • Usuwamy przekwitnięte kwiatostany
  • Uważamy, aby rośliny nie zostały poparzone w czasie upałów. Przestawiamy na mniej nasłonecznione okno. – Kaktusy uwielbiają słońce, a więc mogą zostać

 

 

Trawnik:

  • W lipcu należy pamiętać o regularnym nawożeniu i wietrzeniu trawnika, co zahamuje wzrost chwastów i mchu. Rośliny, takie jak kaczeńce, mniszki, stokrotki i mikołajki, usuwamy wraz z korzeniami, aby nie wyczerpywały trawnika.
  • Trawnik należy regularnie kosić, podlewać i nawozić.

 

Agnieszka Krizel