czw. Lip 9th, 2020

Piknik NGO w Trzebcinach był poważniejszy, niż się wszystkim wydawało ( relacja filmowa)

7 min read

Lokalne media informując o piątkowym (20-05) pikniku w „Starej Szkole”Trzebcinach, nie do końca zdawały sobie sprawę z tego, że prócz spotkania integrującego lokalne społeczności ludzi przedsiębiorczych, pojawią się bardzo poważne tematy, z którymi borykają się oni na co dzień.

TOKiS – PRESS już dawno powinien stworzyć rubrykę ludzi pozytywnie zakręconych. Bez wątpienia są nimi wszyscy ci, którzy tworzą coś dosłownie z niczego. Niespokojny duch absolutnie kapitalnej, polskiej przedsiębiorczości, którą utrudniają politycy i urzędnicy triumfuje. Gdyby uproszczono procedury, Polska byłaby już dawno prawdziwym ( nie propagandowym) liderem Europy.

Gdyby Ziemia była płaska, to gdzieś na jej krańcach leżałyby Trzebciny – przepiękna wieś z niezwykłym klimatem. Docenili to turyści, którzy już daremnie szukają tutaj kwater. Stawiamy na wypoczynek ludzi z wielkich miast, szukających ciszy  spokoju? Liczna grupa wie to od dawna, mało tego, stworzyła organizacje pozarządowe. To wspaniały pomysł, również na przezwyciężenie zarówno jawnego, jak i ukrytego bezrobocia.

13230135_284079188598428_4883628133789953266_n.jpg13239206_284079228598424_5782441528654886798_n.jpg13240477_284079071931773_6570614539735776025_n.jpg13240550_284079075265106_5404851333443378809_n.jpg13241211_284079138598433_2864368118628556771_n.jpg13245228_284079141931766_7173558407384497186_n.jpg13245385_284079131931767_6308467000439666248_n.jpg13254217_284079261931754_1901772643521937244_n.jpg13254323_284079078598439_3335934448154211385_n.jpg
13087495_284079255265088_1133918632484998664_n.jpg13239206_284079228598424_5782441528654886798_n.jpg13254217_284079261931754_1901772643521937244_n.jpg13267785_284079181931762_2911917160599323049_n.jpg

Prawie nikt nie wie czym jest tajemniczy skrót NGO. Jego wyjaśnienie daje szansę wielu ludziom z biednych społeczności i nie tylko.

Czym są organizacje pozarządowe?

Organizacje pozarządowe stanowią istotny element demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Dla wielu osób to stwierdzenie jest banałem. Czy wiemy jednak, dlaczego tak jest? Dlaczego organizacje są takie ważne? Odpowiedzi można udzielić, analizując ich funkcje w społeczeństwie, gospodarce i polityce. Mówiąc najprościej, organizacje są pożyteczne. Świadczą określone usługi i z różnych względów, o których poniżej, mogą to robić lepiej niż inne podmioty.

 Oprócz tych bezpośrednich korzyści aktywność organizacji pozarządowych przynosi także szereg korzyści pośrednich, niekiedy równie istotnych jak te podstawowe. Jest to na przykład tworzenie miejsc pracy czy wypełnianie usługami bądź dobrami nisz, którymi rynek ani państwo nie są zainteresowane.
Sektor pozarządowy daje pracę. W krajach Europy Zachodniej wskaźnik ten jest dość wysoki: w Belgii czy Holandii osiąga ok. 10 – 14% wszystkich zatrudnionych. W Polsce ta jego funkcja pozostaje wciąż słabo rozwinięta. Według najnowszych badań 2/3 polskich organizacji pozarządowych w ogóle nie zatrudnia pracowników. Nie powinno to jednak przysłaniać faktu, iż w polskich fundacjach i stowarzyszeniach pracuje obecnie ok. 64 000 osób, czyli 0,5% wszystkich zatrudnionych w gospodarce narodowej (z wyłączeniem rolnictwa indywidualnego). Tak duża różnica pomiędzy Polską a niektórymi krajami europejskimi wynika również z odmienności definicji III sektora, przyjętej przez badaczy z tych krajów. Wskaźnik w Polsce odnosi się tylko do stowarzyszeń i fundacji, podczas gdy w przypadku Holandii i Belgii obejmuje także zatrudnienie w spółdzielniach, związkach zawodowych, organizacjach biznesu i wielu innych instytucjach.
III sektor, czyli… czym są NGO-sy?

III sektor to nazwa stosowana wobec ogółu organizacji pozarządowych. Określenie to przeniesione z języka angielskiego (third sector), nawiązuje do koncepcji podziału dzielącego aktywność społeczno-gospodarczą nowoczesnych państw demokratycznych, na trzy sektory. Tak więc, obok instytucji państwa (administracji publicznej, sektora państwowego – pierwszego sektora) oraz podmiotów for-profit, nastawionych na zysk (biznes, sektor prywatny – drugiego sektora) istnieją organizacje, które ani nie są nastawione na zysk (non-profit), ani nie stanowią elementu struktury państwa – są zatem trzecim sektorem.

Wobec podmiotów tworzących III sektor w ostatnim czasie najczęściej – przynajmniej w dokumentach administracji państwowej – używa się pojęcia „organizacje pozarządowe”. Prawną definicję takiej organizacji podaje Ustawa o pożytku publicznym i o wolontariacie (2003) (patrz: http://poradnik.ngo.pl/x/339755), jednakże obok tego określenia funkcjonuje jeszcze kilka nazw: organizacje charytatywne, organizacje non-profit, organizacje społeczne, organizacje wolontarystyczne, organizacje obywatelskie.
Także na świecie używane są różne nazwy: charitable organizations, non-profit organizations, voluntary sector czy independent sector.
Każde z tych określeń odwołuje się do innej cechy charakteryzującej te organizacje.
Organizacje pozarządowe – ta nazwa odwołuje się do pojęcia rządu (państwa) i podkreśla, „nierządowość” i niezależność – przynajmniej w sferze ideologii – tych organizacji. Jest przeniesieniem z języka angielskiego (non-govermental organizations), dlatego często również w Polsce używa się angielskiego skrótu NGO. Obiegowo przez organizacje pozarządowe rozumie się stowarzyszenia i fundacje, choć Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wprowadziła rozszerzoną definicję organizacji pozarządowej.
QUANGO – organizacje w pełni zależne od państwa nazywa się quasi-NGO, w skrócie QUANGO. Przez zależność można rozumieć jawną lub ukrytą kontrolę polityczną, całkowite uzależnienie od budżetu państwa lub popieraną przez państwo monopolistyczną pozycję jakiejś organizacji. W Polsce są nimi np. fundacje Skarbu Państwa.
Organizacje non-profit – określenie to odwołuje się do cechy odróżniającej je od organizacji drugiego (komercyjnego) sektora i podkreśla, że ich działalność nie jest nastawiona na zysk. Pojęcie to nie wyklucza prowadzenia działań o charakterze gospodarczym, przynoszącym zysk. Tym, co odróżnia biznes od organizacji non-profit, jest zasada nieuczestniczenia w zyskach wypracowanych przez organizację oraz obowiązek przeznaczania zysku w całości na działalność statutową. Dlatego też bywa używane również określenie not for profit – nie dla zysku.
Organizacje charytatywne, dobroczynne – określenie to odwołuje się do tradycyjnego pola działania – pomocy najuboższym, chorym i pokrzywdzonym przez los (charitable organizations).
Organizacje społeczne – określenie to może odwoływać się zarówno do pojęcia „pracy społecznej”, będącej – jak w wypadku organizacji ochotniczych – ważnym elementem funkcjonowania, jak i celów działań, które mają charakter społeczny. Pojęcie to, choć nadal popularne, zwłaszcza w języku mediów, używane było w czasach komunistycznych i być może wskutek skojarzenia z tamtymi czasami wypierane jest przez określenie „organizacje pozarządowe”.
Organizacje obywatelskie – określenie to odwołuje się do faktu, że organizacje są tworzone przez obywateli i że są sposobem ich samoorganizacji.
Organizacje ochotnicze (wolontarystyczne) – ta nazwa odwołuje się do wolontariatu jako cechy podstawowej i podkreśla znaczący wkład działań ochotniczych (wolontarystycznych) w funkcjonowaniu takich właśnie organizacji (ang. voluntary organizations; voluntary sector).
Organizacje użyteczności publicznej – nazwa ta nawiązuje do aktywności organizacji w dziedzinie ochrony zdrowia, szeroko rozumianej pomocy społecznej, akcji charytatywnych i edukacji, czyli krótko mówiąc, do działania dla dobra publicznego.
Organizacje pożytku publicznego – określenie to, wprowadzone przez Ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, odnosi się do tych organizacji, które uzyskały status pożytku publicznego (patrz Organizacje pożytku publicznego). Prowadzą one działalność społeczną w dziedzinach ściśle określonych w Ustawie.
Organizacje niezależne – nazwa ta podkreśla niezależność jako jedną z najważniejszych zasad filozofii organizacji pozarządowych (ang. independent organizations; independent sector).
Jako ciekawostkę można przytoczyć jeszcze dwa określenia, które w języku polskim w zasadzie nie funkcjonują. Są to organizacje pośredniczące, których nazwa odwołuje się do zasady bycia pomiędzy dwoma pozostałymi sektorami – biznesu i państwa (ang. intermediate organizations); oraz organizacje korzystające z przywilejów podatkowych – określenie to używane w innych krajach, wymyślone przez urzędników skarbowych, wiąże się z faktem, iż organizacje te mogą, korzystać z ulg podatkowych oraz że darczyńcy mogą pomoc im udzielaną odpisać od podstawy opodatkowania lub rzadziej – od kwoty podatku (tax-exempt organizations).
III sektor jest definiowany nie poprzez jedną cechę, ale przez ich zestaw. Najczęściej używana jest definicja stworzona na potrzeby międzynarodowego badania John Hopkins University (Baltimore, USA). Wymienia ona 5 najważniejszych cech III sektora.
Organizacje zaliczane do III sektora charakteryzują się:
  • istnieniem struktury organizacyjnej oraz formalną rejestracją,
  • strukturalną niezależnością od władz publicznych,
  • niezarobkowym charakterem,
  • suwerennością i samorządnością,
  • dobrowolnością przynależności.
W polskich warunkach powyższe kryteria spełnia dość liczna grupa organizacji.
„WĄSKIE” I „SZEROKIE” DEFINIOWANIE III SEKTORA
Szeroka definicja III sektora obejmuje bardzo zróżnicowane organizacje grup obywatelskich.
Są to m.in.
  • fundacje,
  • stowarzyszenia i ich związki,
  • federacje czy porozumienia stowarzyszeń i fundacji,
  • partie polityczne,
  • organizacje działające na mocy odrębnych przepisów, w tym m.in. koła łowieckie (Polski Związek Łowiecki), Polski Związek Działkowców, Liga Obrony Kraju, Polski Czerwony Krzyż, Związek Ochotniczej Straży Pożarnej, komitety rodzicielskie i rady rodziców, komitety społeczne (np. społeczne komitety budowy dróg, wodociągów),
  • związki zawodowe,
  • związki pracodawców,
  • organizacje samorządów różnych grup zawodowych (izby gospodarcze branżowe, cechy i izby rzemieślnicze), z wyjątkiem tych, w których członkostwo jest obowiązkowe, jak Izby Lekarskie czy Rady Adwokackie,
  • kółka rolnicze i koła gospodyń wiejskich,
  • organizacje kościelne: instytucje społeczne kościołów i związków wyznaniowych, prowadzące działalność świecką, w tym: organizacje członkowskie (np. Akcja Katolicka, Bractwo Młodzieży Prawosławnej), instytucje społeczne kościołów (np. szkoły, placówki opiekuńcze, Caritas, redakcje, wydawnictwa),
  • grupy, takie jak kluby osiedlowe czy grupy wsparcia, grupy samopomocowe.
Potocznie używana, wąska definicja III sektora obejmuje przede wszystkim fundacje i stowarzyszenia (jednakże bez Ochotniczych Straży Pożarnych, które w Polsce mają formę prawną stowarzyszeń).
____________________
(red.)
Na pdst. http://osektorze.ngo.pl