25 października 2020

Tucholskiej MBP nadane zostanie imię?

3 min read

I to nie byle jakie, ponieważ Hanna Szramka – dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tucholi, wystąpiła do burmistrza z prośbą o wszczęcie procedur do nadania bibliotece imienia Aleksandra Janty-Połczyńskiego.

Lepiej późno, niż wcale, chciałoby się powiedzieć, zwłaszcza, że w właśnie w tym miejscu wielokrotnie przypominano dzieje słynnego dziennikarza i podróżnika.

Aleksander Janta-Połczyński na świat przyszedł w Poznaniu 11 grudnia 1908 roku. Matka Helena z Juraszów, ojciec Stanisław Janta-Połczyński, lekarz z rodziny, której historia liczy siedem wieków. Udokumentowana historia rodziny sięga do Macieja Janty-Połczyńskiego stolnika inflanckiego z nominacji króla Augusta III.

Można napisać, iż mógłby być patronem „najmitów”. Podróżnik i reporter o niespożytej energii. Utalentowany poeta i propagator polskiej sztuki i literatury na całym świecie. W swoich podróżach reporterskich dwukrotnie okrążył glob przed wybuchem II wojny światowej. Przeprowadził wywiady z takimi osobistościami jak: A. Guide, T Dreiser, T. Mann, M. Gandhi, R. Tagore, C. Chaplin, W. Sikorski, I. Paderewski czy Cesarz Chin Pu-I i prezydenci US.

W czasie II wojny światowej od września 1939 do czerwca 1940 służył w wojsku polskim we Francji, jako korespondent wojenny
przydzielony do I Dywizji Grenadierów. W akcji od 12 czerwca do 21 czerwca 1940. Dostał się do niewoli niemieckiej, gdzie mówiąc doskonale po francusku przez cały czas pobytu w niewoli udawał Francuza, co uratowało mu życie. Po ucieczce z niewoli swoje przeżycia w obozie jenieckim opisał w książce pt.Kłamałem, aby żyć: pamiętnik roku niewoli, New York 1945. O listopada 1942 do lutego 1943 pełnił obowiązki oficera ordynansowego przy dowódcy konspiracyjnej organizacji wojskowej w okupowanej Francji. Po inwazji aliantów na Francję w 1944, wstępuje do 1 Polskiej Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. Jako korespondent wojenny został przydzielony do 24 Pułku Ułanów, z którym we wrześniu i październiku 1944 walczy w Belgii i Holandii. Za udział w kampaniach wojennych odznaczony polskim Krzyżem Walecznych i francuskim Croix de Guerre. Swoją służbę wojskową zakończył w stopniu rotmistrza. Demobilizacja zastała go na stanowisku asystenta przy attache wojskowym w Ambasadzie R.P. w Waszyngtonie w 1945 r.

W latach 1951-1954 należał do Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (Placówka 201 w Nowym Jorku), następnie do Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Stanach Zjednoczonych. Od listopada 1972 ponownie wstępuje do SWAP, pozostając do końca życia członkiem Placówki 123 SWAP w Maspeth, NY.

Wielki bibliofil, którego kolekcja trudna jest do określenia, głównie z powodu niezwykłości „Białych Kruków”, jakie udało mu się zgromadzić na emigracji w USA. W 1948 roku Ksawery Pruszyński ofiarował Jancie swoją „Karabelę z Meschedu” z następującą dedykacją: „Mej kochanej Jancie, Reyowi reportażu polskiego, na wspomnienie jego gościny w Gandawie – Ksawery 11 XI”.

Janta zadebiutował w 1928 roku reportażem w poznańskim magazynie dla myśliwych. Od tej debiutanckiej publikacji ruszyła lawina druków,  jakie składają się dzisiaj na jego ogromny dorobek. Wydał drukiem 23 tomy poezji, 10 tomów reportaży, 2 dramaty, 3 powieści, 7 tomów esejów, 4 pozycje w języku angielskim w tym zupełnie niezwykłą: A History of nineteenth Century American-Polish Music with annotated Bibliography and Illustrations, New York 1982.. W sumie było tego 63 pozycje książkowe i ponad 1.5 tys. publikacji prasowych w różnych językach i różnych miejscach na świecie.

W 1949 r. wydał w Paryżu książkę będącą relacją z jego podróży do Polski: „Wracam z Polski 1948: Warszawa, Wrocław, Kraków, Poznań, Szczecin – życie, polityka, gospodarka, sztuka, ludzie i zagadnienia”. Książka spotkała się z bardzo niechętnym, wręcz wrogim przyjęciem w polskich, niepodległościowych środowiskach emigracyjnych na Zachodzie, co przełożyło się na dotkliwy, wieloletni bojkot towarzyski jego osoby w tychże środowiskach.

_____________________

(red.)

Please follow and like us:
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial
RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook