13 czerwca 2021

TELEWIZYJNO FILMOWA AGENCJA PROMOCYJNO INFORMACYJNA

TUCHOLSKA OFICYNA KULTURALNA i SPOŁECZNA tokIs – press tv

ROK 2013 ROKIEM POWSTANIA STYCZNIOWEGO, JULIANA TUWIMA, WITOLDA LUTOSŁAWSKIEGO I JANA CZOCHRALSKIEGO.

5 min read

Rok Korczakowski dobiega końca. Przed nami rok pełen wybitnych postaci i najważniejszej rocznicy z kart historii, 150 rocznica wybuchu powstania styczniowego.

W połowie grudnia sejm przyjął uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2013 Rokiem Juliana Tuwima, Witolda Lutosławskiego i Jana Czochralskiego. Sejm przyjął trzy – zgłoszone przez Komisję Kultury i Środków Przekazu uchwały dotyczące ustanowienia roku 2013 Rokiem Jana Czochralskiego, Rokiem Juliana Tuwima i Rokiem Witolda Lutosławskiego.

Chemik Jan Czochralski jest – po Koperniku i Marii Skłodowskiej-Curie – trzecim polskim naukowcem naprawdę rozpoznawalnym na świecie, choć w Polsce jest zaskakująco mało znany.

Jego rozwiązania inżynierskie i opracowania technologiczne krzemowych układów scalonych,  budowanych na jednym monokrysztale, legły u podstaw nowoczesnej technologii, która doprowadziła do wynalezienia telewizorów, komputerów, telefonów komórkowych.
Czochralski urodził się w 1885 w Kcyni (woj. kujawsko-pomorskie), nie ukończył żadnej wyższej uczelni, zdawał egzaminy eksternistycznie i osiągnął w Niemczech najwyższe stanowiska w towarzystwach metalurgicznych. Propozycja zostania dyrektorem generalnym zakładów Forda w Ameryce przegrała z apelem prezydenta Ignacego Mościckiego. Wrócił do Polski, żeby zbudować podwaliny nowoczesnej nauki, tworzyć instytuty, które pozwolą się polskiej nauce rozwijać.

W 1929 r. Czochralski otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Warszawskiej i objął posadę profesora na Wydziale Chemicznym tej uczelni, gdzie stworzono dla niego Katedrę Metalurgii i Metaloznawstwa. Do wojny pracował badawczo, kształcił kadrę naukowców, którzy po wojnie tworzyli podstawy polskiej metalurgii. Pod koniec 1939 r. w Warszawie uruchomił Zakład Badań Materiałów, gdzie podczas okupacji utworzono laboratorium, w którym produkowano amunicję.
Po wojnie Czochralski został aresztowany pod zarzutami współpracy z władzami niemieckimi. Sąd w Piotrkowie Trybunalskim oczyścił go z tych zarzutów, ale mimo to Senat Politechniki Warszawskiej odmówił przyjęcia go w poczet profesorów. Naukowiec wycofał się do swojej rodzinnej Kcyni, gdzie po raz kolejny zaczął pracować od podstaw, wynalazł bardzo znany w tamtych czasach „proszek od kichania z gołąbkiem” oraz płyn do trwałej ondulacji na zimno, który – oparty na jego patencie – był produkowany jeszcze do lat 80. Zmarł w kwietniu 1953 r. po rewizji Urzędu Bezpieczeństwa w jego willi. Dopiero 29 czerwca 2011 r. Senat Politechniki Warszawskiej ogłosił rehabilitację Czochralskiego i przywrócił mu tytuły profesorskie.

W tekście uchwały czytamy:

„W sześćdziesiątą rocznicę śmierci Jana Czochralskiego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej postanawia oddać hołd jednemu z najwybitniejszych naukowców współczesnej techniki, którego przełomowe odkrycia przyczyniły się do światowego rozwoju nauki. Odkryta przez niego metoda otrzymywania monokryształów, nazwana od jego nazwiska metodą Czochralskiego, wyprzedziła o kilkadziesiąt lat swoją epokę i umożliwiła rozwój elektroniki. Dziś wszelkie urządzenia elektroniczne zawierają układy scalone, diody i inne elementy z monokrystalicznego krzemu, otrzymywanego właśnie metodą Czochralskiego”.

Kolejnym patronem roku 2013 będzie Julian Tuwim. Właśnie w roku 2013 przypada sześćdziesiąta rocznica śmierci poety, który zmarł 27 grudnia 1953 roku. Minie też sto lat od jego poetyckiego debiutu – publikacji wiersza „Prośba” w „Kurierze Warszawskim”.

„Obie rocznice stanowią okazję do oddania hołdu temu wielkiemu poecie, który kształtował język, wyobraźnię i społeczną wrażliwość wielu pokoleń Polaków, ucząc ich zarazem poczucia humoru i ukazując optymizm codziennego życia. (…) Poezja Juliana Tuwima jest jedną z najważniejszych w XX wieku propozycji uprawiania sztuki słowa. Bogata i różnorodna twórczość autora „Kwiatów polskich” stanowi żywotną i atrakcyjną propozycję dla odbiorców w każdym wieku. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o szczególnym znaczeniu dorobku poety dla dziedzictwa narodowego, ogłasza rok 2013 Rokiem Juliana Tuwima” – głosi tekst przyjętej przez Sejm uchwały.
25 stycznia 2013 r. przypada też 100 rocznica urodzin kompozytora Witolda Lutosławskiego. Jak napisano w przyjętej przez sejm uchwale, jego dzieła są obecne na wszystkich ważnych estradach koncertowych od ponad sześćdziesięciu lat i „odsłaniają nieznane wcześniej możliwości rozumienia i przeżywania współczesnego świata”. „Związany z wielką tradycją europejską, był w swej twórczości obywatelem świata, a w działalności publicznej – gorącym i szczerym patriotą. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o szczególnym znaczeniu jego dorobku dla dziedzictwa narodowego i światowego, ogłasza rok 2013 Rokiem Witolda Lutosławskiego”.

A jak z powstaniem styczniowym?

 

Uchwała Senatu z 3 sierpnia 2012 r. ustanawia:

„Dnia 22 stycznia 1863 roku wybuchło powstanie skierowane przeciwko rosyjskiemu zaborcy, a jego celem była restytucja Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Impulsem do podjęcia działań zbrojnych był manifest Tymczasowego Rządu Narodowego reprezentującego wszystkie warstwy ówczesnego społeczeństwa oraz ziemie leżące w historycznych granicach dawnej I Rzeczypospolitej. Powstanie było wyrazem sprzeciwu wobec carskiego ucisku i intensywnej polityki rusyfikacji. Pomimo poświęcenia i poniesionych ofiar zryw zakończył się klęską, a w odwecie władze carskie nasiliły represje przeciwko ludności cywilnej oraz całkowicie zlikwidowały resztki odrębności państwowej Królestwa Polskiego.

Honorując patriotyczne oddanie i szlachetne poświęcenie powstańców styczniowych, spłacamy dług wobec wielu pokoleń Polaków, którzy nie wahali się stanąć do walki w obronie wolności. Marian Langiewicz, dyktator i generał wojsk powstańczych, napisał: „Kraj, który ma takich żołnierzy, musi być wolnym i potężnym. Towarzysze broni! Ojczyzna i historia Was nie zapomni”.

Trudna historia i bolesne doświadczenia były źródłem siły i wytrwałości w walce o niepodległość całych pokoleń Polaków. Legenda i etos Powstania Styczniowego legły u podstaw odrodzonej Polski, a poświęcenia powstańców doprowadziły do odrodzenia naszej państwowości po 123 latach niewoli w 1918 roku.

Uchwała Senatu stanowi wyraz najwyższego hołdu poświęceniu i ofierze uczestników tamtych wydarzeń oraz wyraża pielęgnowany do dziś kult odpowiedzialności oraz obowiązku wobec Ojczyzny i Narodu.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2013 Rokiem Powstania Styczniowego. Zwraca się do instytucji państwowych i samorządowych wszystkich szczebli o godne uczczenie tej doniosłej rocznicy”.

 

Kilka ważnych dat, kilka ważnych postaci, okrągłe rocznice. Czy to tematy, jak zwykle podejmowane na maturze? Zapewne.

Ważne, by zaznajomić się dogłębnie z tematami, a nie dokonać suchej dedukcji. Jest tylu wielkich Polaków znanych w świecie, a mniej w swojej Ojczyźnie. Warto ich znać. W końcu to nasi Rodacy.

 

Agnieszka Krizel

 

Please follow and like us:
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial
RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook