Pieniądze powstały jako odpowiedź na ograniczenia handlu wymiennego (barteru), ewoluując od cennych towarów (sól, muszle) do pierwszych monet wybitych w Lidii (VII w. p.n.e.) z elektrum. Wraz z rozwojem handlu, metale szlachetne zastąpiono trwalszymi monetami, a później papierowymi banknotami (najpierw w Chinach, później w Europie).
Fakty dotyczące pieniądza.
Kluczowe etapy w historii pieniądza:
- Barter: Początkowo wymieniano towary na inne towary, co było problematyczne, gdy potrzeby stron się nie pokrywały.
- Pieniądz towarowy: Przedmioty o powszechnej wartości, takie jak sól, bydło, czy rzadkie muszle.
- Monety: Około VII wieku p.n.e. w Lidii (dzisiejsza Turcja) zaczęto bić pierwsze monety z elektronu (stop złota i srebra). Były one gwarancją wagi i wartości, co ułatwiło transakcje.
- Pieniądz papierowy: Powstał w Chinach (VIII w. n.e.), a w Europie przyjął się w XVII wieku, początkowo jako kwity depozytowe na złoto przechowywane u złotników.
- Pieniądz bezgotówkowy/elektroniczny: Współczesna forma, oparta na zapisach bankowych i technologii.
Pieniądz papierowy stał się popularny ze względu na mobilność, niższy koszt produkcji i elastyczność w porównaniu do monet.
Fakty dotyczące pieniądza w Polsce.
W Polsce oficjalną walutą jest złoty (PLN), który dzieli się na 100 groszy. Za emisję pieniądza odpowiada Narodowy Bank Polski (NBP), a fizyczną produkcją zajmują się Mennica Polska (monety) oraz Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych (banknoty).
Aktualne nominały w obiegu
Obecnie używamy banknotów z serii „Władcy polscy” oraz monet obiegowych:
- Banknoty: 10, 20, 50, 100, 200 oraz wprowadzony w 2017 roku banknot 500 zł.
- Monety: 1, 2, 5, 10, 20, 50 groszy oraz 1, 2, 5 złotych.
Kluczowe informacje i nowości (stan na luty 2026)
- Wymiana zużytych pieniędzy: Banknoty, które są uszkodzone (np. przerwane, zabrudzone lub przypalone), można wymienić w kasie dowolnego banku działającego w Polsce.
- Plany emisyjne: Choć pojawiały się propozycje wprowadzenia banknotu 1000 zł, na ten moment NBP nie planuje wprowadzenia go do obiegu.
- Bezpieczeństwo: W 2026 roku odnotowuje się wzrost znaczenia cyberbezpieczeństwa, gdyż coraz więcej Polaków obawia się kradzieży pieniędzy w formie cyfrowej bardziej niż utraty pracy.
- Obrót gotówkowy: W całej Unii Europejskiej, w tym w Polsce, sukcesywnie wprowadzane są bardziej restrykcyjne limity dotyczące płatności gotówkowych w celu przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy.
Fakty i rzeczywistość
Niestety, nasza przynależność do Unii Europejskiej wydaje się mieć destrukcyjne działanie dla polskiej złotówki. Od lat stręczy nam się przyjęcie Euro, które dla polskiej gospodarki będzie zwyczajnym gwoździem do trumny. W dobie złego stanu gospodarki Europy w interesie , zwłaszcza Niemiec jest, aby Polska stała się krajem zasilającym pustą kasę niemieckiej gospodarki. Na szczęście Polska dokonała zakupu znacznych ilości złota, co stanowi rezerwę finansową państwa. Sytuacja bardzo nie podoba się rządowi Niemiec, który robi wszystko aby zdeprecjonować obecnego prezesa NBP rękoma swoich przedstawicieli ( nieoficjalnie?) w rządzie polskim.
Dyrektywy unijne nawołują do obniżenia kwot pieniędzy w obiegu między firmami, co spowoduje kolejny cios na rozchwianym rynku rodzimych przedsiębiorców. Państwo pod pozorem kontroli nielegalnych transakcji kontroluje przedsiębiorców wszelkimi sposobami. Temu służyć ma również kompletnie pomylony system niewidomego pochodzenia o nazwie KSEF, który właśnie uruchomiono bez stosownych testów.
Polska złotówka systematycznie jest wypierana przez pieniądz wirtualny lub karty płatności, to element manipulacji krnąbrną jednostką. W razie potrzeby można ją zwyczajnie „wyłączyć”. Istnienie gotówki w takim momencie jest dla władzy niebezpieczne, ponieważ daje zwyczajną obywatelską wolność każdej jednostce. Taką sytuację mieliśmy w Kanadzie, kiedy podczas protestów kierowców ciężarówek rząd zablokował im konta.
Polski pieniądz to również pasmo wpadek. Kiedyś jedną z największych był banknot o nominale 200 000 złotych, który wypuszczono bez stosownych zabezpieczeń, był łatwy do sfałszowania przy pomocy zwyczajnej drukarki atramentowej. Podrobione banknoty pojawiły się również w naszym mieście, a fałszerzami okazało się dwóch nastolatków. Od tamtej pory banknoty mają szereg zabezpieczeń, również takich, że użycie skanerów jest niemożliwe w efekcie ewentualny wydruk jest zaczerniony.
Ciekawostki
Polska złotówka to waluta z ponad stuletnią historią w obecnej formie, pełna numizmatycznych niespodzianek. Oto najciekawsze fakty o naszym „złotym”:
- Złoty wcale nie musiał być „złotym”: Gdy w 1924 roku Władysław Grabski wprowadzał reformę walutową, rozważano inne nazwy dla polskiego pieniądza, m.in. „lech” lub „pol”. Ostatecznie wygrała tradycyjna nazwa nawiązująca do dawnych złotych monet.
- Symbolika PLN: Skrót ten oznacza „polski złoty nowy” i wszedł do użytku po denominacji w 1995 roku. Wcześniejszym międzynarodowym kodem był PLZ.
- Ile waży tona pieniędzy? Moneta 1 zł waży dokładnie 5 gramów. Oznacza to, że milion złotych w jednozłotówkach ważyłby aż 5 ton!
- Materiał wykonania: Nasze monety to nie tylko „metal”. Np. moneta 5 zł składa się z dwóch części: pierścień to brązal, a rdzeń to miedzionikiel (w 2 zł jest odwrotnie). Najmniejsze nominały (1, 2, 5 gr) produkuje się obecnie ze stali powlekanej mosiądzem, co obniżyło koszty ich bicia.
- Zabezpieczenia banknotów: Polskie banknoty należą do jednych z najlepiej zabezpieczonych na świecie. Posiadają m.in. mikrodruki, pasy opalizujące oraz znaki widoczne tylko w promieniach UV.
- Historyczny „tymf”: Pierwsza moneta o nazwie „złoty” pojawiła się w 1663 roku. Była to moneta o obniżonej zawartości srebra, zwana tymfem, od nazwiska dzierżawcy mennicy. Stąd wzięło się powiedzenie: „dobry żart tynfa wart”.
Realia
W Polsce nie toczą się obecnie żadne prace nad likwidacją złotówki. Pomimo formalnego zobowiązania do przyjęcia wspólnej waluty wynikającego z traktatu akcesyjnego, polski rząd w styczniu 2026 roku podtrzymuje stanowisko, że nie planuje wprowadzenia euro w najbliższym czasie, ale to się może zmienić za rządów obecnej władzy, nie możemy tego wykluczyć, przynajmniej do wyborów, obecna władza robi wszystko, aby je wygrać.
WSPÓŁCZEŚNIE
Oto kluczowe fakty dotyczące statusu polskiej waluty:
- Brak planów rządu: Minister Finansów Andrzej Domański podkreśla, że obecnie gospodarka radzi sobie lepiej dzięki własnej walucie, a rząd nie prowadzi prac nad dołączeniem do strefy euro.
- Kryteria konwergencji: Według raportów Komisji Europejskiej Polska nadal nie spełnia wymogów niezbędnych do przyjęcia euro, takich jak np. stabilność cen czy udział w mechanizmie kursowym ERM II.
- Wycofywanie starszych banknotów: W mediach pojawiają się informacje o planowanym wycofaniu starszych wersji banknotów (emisje sprzed modernizacji) w 2025/2026 roku, co jest standardową procedurą NBP i nie oznacza likwidacji waluty.
- Ograniczenia gotówkowe: Od 2027 roku w całej Unii Europejskiej mają wejść w życie nowe limity płatności gotówkowych powyżej 10 tys. euro, co niekiedy jest błędnie interpretowane jako „koniec złotówki”, a w rzeczywistości dotyczy jedynie formy płatności.
- Przykłady innych krajów: Podczas gdy strefa euro rozszerza się o kolejne państwa (np. Bułgaria od 2026 roku), Polska pozostaje w grupie krajów z własną w walutą i tak powinno pozostać w obliczu niechybnego upadku UE.
Przed nami niezwykła wycieczka po terenie Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju, gdzie odwiedziliśmy dział poświęcony polskiej złotówce i to w szerokim ujęciu.
mrf.
