Jak podstawa programowa definiuje edukację obywatelską? W jaki sposób można ją włączać w działania organizacji społecznej? Jakie są dobre praktyki współpracy organizacji pozarządowych ze szkołami przy wdrażaniu tego przedmiotu? Odpowiedź na te i więcej pytań jest w najnowszym poradniku „Edukacja obywatelska – przewodnik dla organizacji społecznych”. Publikacja postała na zlecenie NIW-CRSO.
Wprowadzona do szkół w 2025 roku, uczy młodych ludzi praktycznego udziału w życiu publicznym. Mowa o edukacji obywatelskiej. Nowy przedmiot daje wiele możliwości, m.in. szerszej współpracy organizacji pozarządowych ze szkołami.
Doświadczenia NGO-sów związane z rozwijaniem kompetencji obywatelskich, uczeniem dialogu, współpracy i odpowiedzialności za wspólnotę są bezcenne. Warto je w włączyć w sposób bardziej systemowy do pracy szkół. Pomóc w tym może wydany właśnie poradnik „Edukacja obywatelska – przewodnik dla organizacji społecznych”. Jego autorzy to eksperci z Centrum Edukacji Obywatelskiej: Aneta Derda, Greta Droździel‑Papuga, Michał Mazur, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska‑Kwiręg.
Przewodnik został przygotowany z myślą o organizacjach społecznych, które chcą współpracować ze szkołami w ramach nowego przedmiotu – edukacja obywatelska. Zawiera on praktyczne wskazówki dotyczące nawiązywania współpracy ze szkołą, wyjaśnienie najważniejszych zapisów podstawy programowej oraz analizę obowiązkowych działań i projektów uczniowskich. Pokazuje, w których momentach szkoła potrzebuje wsparcia oraz jakie formy zaangażowania organizacji mogą być najbardziej użyteczne
– czytamy we wstępie publikacji.
Poradnik został wydany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Można go pobrać bezpłatnie ze strony NIW-CRSO:
https://niw.gov.pl/czytelnia/edukacja-obywatelska-przewodnik-dla-organizacji-spolecznych/
Poradnik „Edukacja obywatelska – przewodnik dla organizacji społecznych” sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Młodzieżowy na lata 2022–2033 oraz Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.
Zachęcamy także do zapoznania się z innymi publikacjami wydanymi przez NIW-CRSO. W 2026 roku ukazały się poradniki:
– Zamówienia publiczne: NGO partnerem sektora publicznego autorstwa Tomasza Schimanka: https://niw.gov.pl/czytelnia/zamowienia-publiczne-ngo-partnerem-sektora-publicznego/
– Rady seniorów – od obecności do sprawczości autorstwa dr Emilii Lewickiej: https://niw.gov.pl/czytelnia/rady-seniorow-od-obecnosci-do-sprawczosci/
– Wolontariat dzieci i młodzieży: Vademecum prawne autorstwa dr Małgorzaty Ciechomskiej:
https://niw.gov.pl/czytelnia/wolontariat-dzieci-i-mlodziezy-vademecum-prawne/
oraz raporty:
– Wolontariat i aktywność społeczna w Polsce 2020-2024: Synteza badań autorstwa dr hab. Anny Domaradzkiej, dr Magdaleny Roszczyńskiej-Kurasińskiej, dr Agaty Żbikowskiej: https://niw.gov.pl/czytelnia/wolontariat-i-aktywnosc-spoleczna-w-polsce-2020-2024-synteza-badan/
– Filantropia w Polsce: Przegląd danych zastanych autorstwa Filipa Pazderskiego i Beaty Charyckiej: https://niw.gov.pl/czytelnia/filantropia-w-polsce-przeglad-danych-zastanych/
(red.)
gov.pl/web/uw-kujawsko-pomorski/dla-szkol-i-organizacji-pozarzadowych-nowy-poradnik-o-edukacji-obywatelskiej
