W komunistycznej Polsce Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS) walczyło o niepodległość Polski i respektowanie praw obywatelskich, organizowało studenckie strajki, wiece i spotkania, było wolną od cenzury platformą wymiany poglądów. Od 1989 roku działa na rzecz społeczności studenckiej. W piątek (20 lutego) w Toruniu obyły się obchody 45. rocznicy rejestracji związku, w których uczestniczyli marszałek Piotr Całbecki i przewodnicząca sejmiku województwa Elżbieta Piniewska.
– Dzisiaj wspominamy wszystkie osoby zaangażowane w podziemną działalność wydawniczą, tysiące anonimowych uczestników walki o autonomię polskiego szkolnictwa wyższego, uczestników strajków studenckich. To między innymi oni odbudowali wolną Polskę – powiedział marszałek Piotr Całbecki.
Uroczystości 45. rocznicy rejestracji NZS odbyły się przed Urzędem Marszałkowskim i w Książnicy Kopernikańskiej. Brał nich również udział senator Ryszard Brejza.
Pod wmurowaną dziesięć lat temu w fasadę Urzędu Marszałkowskiego tablicą upamiętniającą strajk studencki z 1981 roku uczestnicy złożyli symboliczną wiązankę kwiatów.
Na placu przed urzędem otwarto wystawę poświęconą NZS przygotowana przez bydgoską delegaturę Instytutu Pamięci Narodowej (IPN). Na dwudziestu tablicach są archiwalne zdjęcia, dokumenty i obszerne informacje dotyczące powstania i działalności NZS w latach
osiemdziesiątych.
W Książnicy Kopernikańskiej wykład o działalności NSZ na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika wygłosił dr hab. Przemysław Olstowski. Wydarzeniu towarzyszyła wystawa publikacji i eksponatów związanych z Niezależnym Zrzeszeniem Studentów.
Podczas piątkowych obchodów uczczono pamięć zmarłego w 2019 roku generała Zbigniewa Nowka – pierwszego przewodniczącego NZS UMK, współorganizatora strajku studenckiego w lutym 1981 roku i współtwórcy polskich służb specjalnych po 1990 roku.
Sala numer 208 w Urzędzie Marszałkowskim od 2019 roku nosi imię gen. Zbigniewa Nowka, który angażował się w upamiętnianie wydarzeń związanych z działaniami opozycji demokratycznej i zasiadał w Kapitule Medalu Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis. Sam również został uhonorowany tym oznaczeniem w uznaniu zasługi na rzecz walki o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej i prawa człowieka.
NZS powstało we wrześniu 1980 roku w wyniku strajków robotniczych z sierpnia. Zrzeszało młodych ludzi, którzy pragnęli niezależnej od władz państwowych organizacji studenckiej. Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu powstał 17 września 1980 roku, na ówczesnej Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy 16 października 1980 r. Również w Wyższej Szkole Pedagogicznej, Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Bydgoszczy oraz bydgoskiej filii Akademii Medycznej w Gdańsku powstały w tym czasie niezależne ruchy studenckie.
(red.)
Mat. partnera.
fot. Szymon Zdziebło/tarantoga dla UMWKP
