Już za dwa dni, prościej, 12 marca 2026 r. w Pile (gm. Gostycyn) odbędzie się Konferencja pn. „40-lecie działań na rzecz ochrony przyrody Borów Tucholskich”.
W tym dniu będziemy wspólnie świętować podwójny Jubileusz – 40-lecie Tucholskiego Parku Krajobrazowego oraz 15-lecie utworzenia Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie. To nieprzerwane cztery dekady wspólnych działań i troski o zachowanie wartości przyrodniczych, kulturowych i historycznych tego obszaru.
Dzisiejszy stan Borów Tucholskich to efekt ogromnej pracy, pasji i serca wielu pokoleń przyrodników, naukowców, współpracowników oraz lokalnej społeczności. Nasze spotkanie to nie tylko święto natury, ale przede wszystkim wzruszające podsumowanie tych 40 lat, podczas których wspólnie budowaliśmy i wdrażaliśmy zasady współistnienia systemów przyrodniczych i społecznych, zgodnie z koncepcją zrównoważonego rozwoju.
Wydarzenie odbędzie się na terenie Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie – unikalnego w skali świata obszaru, certyfikowanego przez UNESCO w ramach prestiżowego programu „Człowiek i Biosfera” (MAB). To miejsce, gdzie globalne dziedzictwo przyrodnicze spotyka się z lokalną pasją i tradycją.
Na konferencję zaproszeni zostali i potwierdzili swój udział przedstawiciele m.in. administracji publicznej wszystkich szczebli, instytucji zajmujących się środowiskiem przyrodniczym, naukowcy, a także emerytowani pracownicy Parku.
Konferencja organizowana jest przez Tucholski Park Krajobrazowy, jako element projektu pn. „Realizacja funkcji Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie przez Województwo Kujawsko-Pomorskie” finansowanego z Programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza (FEdKP) na lata 2021–2027. Projekt stawia na promocję unikatowych wartości regionu w celu skutecznego dotarcia z ideą zrównoważonego rozwoju do mieszkańców oraz turystów, a także dla promocji wiedzy o Borach Tucholskich – miejscu, w którym globalny prestiż modelowo harmonizuje z lokalną naturalnością i dziedzictwem.
Patronat medialny: TVP Bydgoszcz, Radio PIK, Gazeta Pomorska, TOKIS Press, Tygodnik Tucholski, Czas Chojnic
***
Tucholski Park Krajobrazowy w liczbach
Od początku utworzenia Tucholski Park Krajobrazowy był inicjatorem, koordynatorem oraz niejednokrotnie wydawcą monografii naukowych, albumów, przewodników, opracowań dokumentacyjnych oraz informacyjnych, a także wizualizacji kartograficznych, w tym systematycznie aktualizowanych map turystycznych i turystyczno-przyrodniczych.
Dotychczas TPK wydał 7 monografii:
- Tucholski Park Krajobrazowy 1985–2000. Stan poznania. 2002. Redakcja naukowa: Maria Ławrynowicz i Błażej Rózga, 558 stron, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
- Ochrona przyrody w Tucholskim Parku Krajobrazowym. 2010. Redakcja naukowa: Agnieszka E. Ławniczak, 141 stron, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania Środowiskiem, Tuchola.
- Aspekty biologii zimorodka Alcedo atthis w kontekście ochrony na terenie Polski i Republiki Czeskiej. 2011. Redakcja naukowa: Agnieszka E. Ławniczak, 88 stron, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania Środowiskiem, Tuchola.
- Ekosystemy wodne i wodno-błotne na obszarach chronionych. 2012. Redakcja naukowa: Agnieszka E. Ławniczak, 126 stron, Wyd. FUH DANIEL, Tuchola – Poznań.
- Systemy informacji geograficznej w zarządzaniu obszarami chronionymi – od teorii do praktyki / Geographical information systems in the management of protected areas – from theory to practice. 2013. Redakcja naukowa: Mieczysław Kunz i Andrzej Nienartowicz, 250 stron, Wyd. FUH DANIEL, Tuchola – Toruń.
- Stan poznania środowiska przyrodniczego Tucholskiego Parku Krajobrazowego i Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie / State of knowledge of the natural environment of Tuchola Landscape Park and Tuchola Forest Biosphere Reserve. 2015. Redakcja naukowa: Mieczysław Kunz, 352 strony, Wydawnictwo PWR, Tuchola – Toruń.
- Rola i funkcjonowanie parków krajobrazowych w rezerwatach biosfery / The role and functioning of landscape parks in biosphere reserves. 2020. Redakcja naukowa: Mieczysław Kunz, 452 strony, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
Z okazji Jubileuszu 40-lecia powołania i funkcjonowania Tucholskiego Parku Krajobrazowego wydano kolejną, ósmą monografię:
- TUCHOLSKI PARK KRAJOBRAZOWY LUDZIE – WYDARZENIA – ZASOBY. 2026. Redakcja naukowa: Mieczysław Kunz. 168 stron, Wyd. Tucholski Park Krajobrazowy, Toruń-Tuchola
W wydawnictwie zostało opisanych 40 lat działań na rzecz ochrony przyrody Borów Tucholskich prowadzonych przez Tucholski Park Krajobrazowy. Poniżej zostały przytoczone fragmenty ze wspomnianej świeżo wydanej publikacji. Wydawnictwo w formie elektronicznej wkrótce będzie dostępne online na stronie internetowej parku.[1]
Jak wskazuje redaktor naukowy książki Mieczysław Kunz, prof. UMK: „Zgromadzony materiał faktograficzny – kalendarium, wykazy publikacji i prac dyplomowych, zestawienia projektów, porozumień i inicjatyw – odzwierciedla skalę oraz dynamikę podejmowanych działań. Jednocześnie publikacja ta jest świadectwem ciągłości instytucjonalnej i ewolucji koncepcji ochrony krajobrazu w zmieniających się uwarunkowaniach prawnych, społecznych i środowiskowych. Fundamentem wszystkich osiągnięć pozostają jednak ludzie – pracownicy, członkowie Rady Parku, naukowcy, samorządowcy i partnerzy społeczni. Ich wysokie kompetencje, zaangażowanie i odpowiedzialność stworzyły trwały kapitał instytucjonalny, bez którego realizacja zadań ochronnych, edukacyjnych i badawczych nie byłaby możliwa. To dzięki nim Tucholski Park Krajobrazowy jest dziś nie tylko obszarem chronionym, lecz także żywą przestrzenią współpracy, wiedzy i troski o dziedzictwo przyrodnicze oraz kulturowe Borów Tucholskich.”
„Pracownicy Tucholskiego Parku Krajobrazowego w całym dotychczasowym okresie funkcjonowania jednostki byli inicjatorami wielu, często unikalnych w skali kraju wydarzeń oraz aktywności, które na stałe wpisały się w krajobraz Borów Tucholskich i zostały jego wyróżnikiem czy znakiem rozpoznawczym. Działalność parku wynikała nie tylko z realizacji ustawowych zadań i celów, ale także wychodziła naprzeciw zmieniającym się trendom popularyzatorskim i potrzebom informacyjnym, a także oczekiwaniom społecznym i wyzwaniom nowoczesnej promocji oraz edukacji dotyczącej ochrony przyrody, zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju.
Przy ograniczonym składzie osobowym, początkowo mało rozbudowanym zapleczu technicznym i sprzętowym oraz skromnych środkach finansowych w ciągu czterdziestu lat działalności Parku realizowanej na rzecz ochrony i promocji przyrody, udało się pracownikom jednostki zainicjować oraz konsekwentnie realizować do dnia dzisiejszego szereg działań, dotyczących przede wszystkim:
- monitoringu przyrodniczego, zwłaszcza zimorodka, nietoperzy, sów leśnych
i wilka, a także grzybów oraz wybranych roślin chronionych;
- czynnej ochrony, m.in. storczyków, nietoperzy, sów leśnych czy akcji
sprzątania Brdy, działalności inwentaryzacyjnej oraz inicjatyw społecznoekologicznych,
jak ogród przyjazdy naturze czy remizy dla owadów;
- edukacji przyrodniczej w postaci wystaw i warsztatów tematycznych,
ogólnopolskich konkursów oraz regionalnych wydarzeń;
- upowszechniania działalności naukowej i organizacyjnej oraz wyników badań
i monitoringu przyrodniczego w ramach cyklicznych konferencji i spotkań, a także
informacji umieszczanych na stronach internetowych i mediach społecznościowych;
- projektów zewnętrznych, w tym finansowanych z UE dzięki którym udało się
zmodernizować nie tylko siedzibę parku czy odświeżyć oznaczenia terenowe,
ale przede wszystkim wybudować nowoczesny Terenowy Ośrodek Edukacji
Przyrodniczej i Promocji Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie.”
MONITORING PRZYRODNICZY I CZYNNA OCHRONA
„Badania zimorodka (Alcedo atthis) prowadzone od 1992 roku nad Brdą w Tucholskim Parku Krajobrazowym należą do najdłużej realizowanych projektów dotyczących monitoringu tego gatunku w Polsce. Obejmują coroczne kontrole stanowisk lęgowych, ocenę liczby par i sukcesu lęgów oraz szeroko prowadzone obrączkowanie. W latach 1992–2025 zaobrączkowano tu 2 451 zimorodków, wtym 2 137 piskląt i 314 dorosłych ptaków. To jeden z największych zbiorów danych tego typu w Polsce.”
„Zimowy monitoring nietoperzy, prowadzony od 2002 roku na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego, dostarczył bogatych danych dotyczących struktury gatunkowej oraz dynamiki zimujących populacji. W tym okresie zinwentaryzowano łącznie 430 osobników należących do sześciu gatunków. (…) Tucholski Park Krajobrazowy realizuje program tworzenia i utrzymywania sztucznych kryjówek dla nietoperzy, co ma szczególne znaczenie w środowiskach ubogich w stare dziuplaste drzewa. W latach 2015–2017 zamontowano łącznie 90 schronów (70 typu ISSEL i 20 szczelinowych), zapewniających zróżnicowane mikrosiedliska odpowiednie dla wielu gatunków. Schrony są corocznie czyszczone, kontrolowane i monitorowane pod kątem zasiedlenia. Program stanowi przykład skutecznej ochrony czynnej i realnie zwiększa dostępność bezpiecznych miejsc kryjówek.”
„Monitoring sów leśnych w Tucholskim Parku Krajobrazowym prowadzony jest od 2015 roku. Obejmuje on nocne kontrole rewirów, stymulację głosową oraz ocenę zajętości stanowisk. Celem działań było określenie składu gatunkowego, liczebności oraz stabilności populacji gatunków terytorialnych, ze szczególnym uwzględnieniem puszczyka (Strix aluco), włochatki (Aegolius funereus) i sóweczki (Glaucidium passerinum).”
„Monitoring wilka szarego (Canis lupus) w Tucholskim Parku Krajobrazowym prowadzony jest nieprzerwanie od 2022 roku. Obejmuje on zarówno rejestracje z fotopułapek, dokumentację tropów, jak i zbieranie prób biologicznych do analiz genetycznych. Celem działań jest określenie liczebności i struktury populacji, identyfikacja miejsc rozrodu oraz ocena aktywności przestrzennej gatunku. (…) W 2025 roku sieć monitoringu rozszerzono do 11 fotopułapek, obejmując cztery grupy rodzinne: A, B, C i D. Do końca roku uzyskano 208 nagrań i 200 zdjęć. Grupa A dominuje pod względem liczby rejestracji, natomiast pozostałe grupy wykazują niższą, lecz stabilną aktywność. Pojawienie się czwartej grupy (D) stało się możliwe dzięki rozbudowie sieci kamer na obszarze Parku.”
„W 2021 roku rozpoczęto w Tucholskim Parku Krajobrazowym badania mykologiczne, których celem była inwentaryzacja i monitoring grzybów makroskopowych w rezerwatach przyrody na
terenie Parku, poznanie ich zróżnicowania ekologicznego i troficznego, a także stworzenie bazy danych GIS ze szczegółową lokalizacją stanowisk gatunków rzadkich, zagrożonych i chronionych. (…) Trzyletnie badania pokazały, że są to obszary cenne przyrodniczo, o dużej różnorodności gatunkowej. W Rezerwacie przyrody „Cisy nad Czerską Strugą” stwierdzono łącznie 252 gatunki grzybów makroskopowych, a w Rezerwacie przyrody „Ustronie” 221 gatunków. Siedliska obu rezerwatów obfitują w mikronisze stanowiące środowisko życia tych organizmów. Dużej różnorodności gatunkowej sprzyja obfitość zalegającego martwego drewna (głównie bukowego), będącego substratem dla nadrewnowych grzybów saprotroficznych, które dominują wśród grup troficznych. Wśród zidentyfikowanych grzybów znalazły się gatunki umieszczone na „Czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych w Polsce”. W Rezerwacie przyrody „Cisy nad Czerską Strugą” wyróżniono 28 gatunków, a w Rezerwacie „Ustronie” 27 gatunków. Siedliska obu rezerwatów stanowią dla nich ostoje i stwarzają odpowiednie warunki do życia i tworzenia owocników.”
„Monitoring wybranych gatunków roślin w Tucholskim Parku Krajobrazowym prowadzony jest od 2000 roku i stanowi kluczowy element oceny zmian zachodzących w ekosystemach Borów Tucholskich. Obejmuje on rośliny rzadkie i chronione, reprezentujące różnorodne siedliska – od torfowisk i ekosystemów wilgotnych, poprzez siedliska leśne, po otwarte powierzchnie piaszczyste związane z działalnością gospodarczą. W ramach monitoringu prowadzone są regularne obserwacje liczebności, kondycji i stabilności stanowisk gatunków, takich jak: sasanka otwarta (Pulsatilla patens), sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis), sasanka wiosenna (Pulsatilla vernalis), kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata), pełnik europejski (Trollius europaeus), nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum), lilia złotogłów (Lilium martagon), lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum), kruszczyk błotny (Epipactis palustris), kruszczyk rdzawoczerwony (Epipactis atrorubens), listera jajowata (Neottia ovata), dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis), chamedafne północna (Chamaedaphne calyculata) oraz wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum).”
„Działania związane z ochroną ex situ kukułki krwistej (Dactylorhiza incarnata) w Tucholskim Parku Krajobrazowym rozpoczęto w latach 2005–2006. W tym okresie, za zgodą Ministra Środowiska, przeniesiono około 300 osobników z terenu planowanej budowy drogi ekspresowej S5 w gminie Białe Błota koło Bydgoszczy. Inwestycja ta wiązała się z przekształceniem i częściową likwidacją siedlisk podmokłych, dlatego podjęto decyzję o przeprowadzeniu działań kompensacyjnych i introdukcji storczyków na odpowiednio wybrane siedlisko położone w Tucholskim Parku Krajobrazowym. Od momentu introdukcji prowadzono nieregularne, lecz powtarzane w kolejnych latach kontrole terenowe, obejmujące liczenie osobników na stałym obszarze, co umożliwiło ocenę kierunku zmian liczebności populacji. Populacja kukułki krwistej w Tucholskim Parku Krajobrazowym jest obecnie trwałym elementem lokalnej flory, a wyniki monitoringu świadczą o pozytywnych efektach wieloletnich działań ochronnych.”
„Miejski ogród przyjazny naturze, zlokalizowany przy siedzibie Tucholskiego Parku Krajobrazowego, stanowi modelowy przykład małej formy zieleni wspierającej lokalną bioróżnorodność w warunkach zurbanizowanych. Zajmuje powierzchnię około 600 m², co podkreśla, że nawet niewielka przestrzeń może pełnić rolę znaczącego mikrosiedliska oraz zaplecza edukacyjnego. Ogród wpisuje się w koncepcję zielonej infrastruktury, według której drobne enklawy roślinności mogą stabilizować procesy ekologiczne oraz zwiększać odporność środowiska miejskiego na presje antropogeniczne.”
„W ostatniej dekadzie Park podjął się organizacji cyklicznej akcji pn. Jesienna akcja sprzątania rzeki Brdy. W dniu 21 października 2025 roku odbyła się już jej V edycja. Łącznie podczas wszystkich jesiennych akcji, na odcinku około 129 km, 92 osoby z 45 instytucji zebrały ponad 120 worków śmieci.”
EDUKACJA PRZYRODNICZA
„Mieszkańcy Borów Tucholskich od zawsze zajmowali się zbieraniem grzybów, zarówno w celach zarobkowych i kulinarnych, jak również rekreacyjnych. Nic więc dziwnego, że właśnie tutaj, w „grzybowej stolicy Polski”, narodziła się idea zaprezentowania bogactwa mykologicznego, jakie kryją tutejsze lasy. (…) Wystawa Grzybów organizowana przez Tucholski Park Krajobrazowy we współpracy z Nadleśnictwem Tuchola oraz Polskim Towarzystwem Mykologicznym jest najstarszą wystawą w Polsce, odbywającą się już od 32 lat. Wydarzenie trwa dwa dni, podczas których prezentowanych jest około 100 gatunków grzybów pochodzących z okolicznych lasów: jadalnych, trujących, niejadalnych, w tym pasożytniczych, saprotroficznych oraz mykoryzowych. Gatunki chronione, rzadkie i zagrożone eksponowane są w postaci modeli.”
„Tucholski Park Krajobrazowy prowadzi zajęcia edukacyjne dla słuchaczy w różnym wieku – od przedszkolaków, aż po seniorów. Głównym tematem są osobliwości przyrodnicze Parku: zimorodek, znajdujący się w logo TPK, grzyby, z których słyną Bory Tucholskie oraz wilk, który po kilkunastu latach ponownie pojawił się na tym terenie. (…) Tucholski Park Krajobrazowy od 1992 roku realizuje się w ramach edukacji przyrodniczej – edukacji śmieciowej szereg projektów, inicjatyw i unikalnych działań. Od 2000 roku w ramach edukacji ekologicznej mieszkańców Parku, prowadzony był autorski projekt pt. „Odzysk surowców wtórnych i promocja materiałów naturalnych”. Projekt opierał się na pięciu podstawowych zadaniach: koordynacji akcji „Sprzątanie Świata – Polska”; prowadzeniu zajęć dydaktycznych „Pranie śmieci” oraz „Śmieci – temat rzeka, zacznijmy od źródła”; organizacji uroczystych obchodów „Dnia Ziemi – Tuchola”; organizacji konkursu „Zamień puszki na pieniądze”; organizacji konkursu „Odkręcona”. (…) Pierwsze akcje sprzątania środowiska na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego rozpoczęły się już dwa lata przed upowszechnieniem w Polsce ogólnopolskiej akcji „Sprzątanie Świata”. Rola Parku polegała przede wszystkim na koordynacji przedsięwzięć. W 1992 roku Tucholski Park Krajobrazowy podjął współpracę z gminami: Gostycyn, Cekcyn i Lubiewo. Wspólnie z młodzieżą szkolną prowadzono sprzątanie dwa razy do roku – wiosną i jesienią – obejmujące parkingi leśne, pola biwakowe, brzegi jezior i rzek oraz pasy przydrożne. W 1994 roku do działań, obok szkół z terenu Parku, włączyli się również harcerze. W akcji uczestniczyło około 3 tys. osób.(…) Konkurs „Zamień puszki na pieniądze” W latach 2000–2017, w ramach 18-stu edycji konkursu, zebrano łącznie 80,2 tony puszek aluminiowych, co odpowiadało około 4,6 mln sztuk, przekazanych następnie do recyklingu. Konkurs „Odkręcona” – Do dzisiaj przeprowadzono łącznie 11 edycji konkursu, w ramach których zebrano 38 753,25 kg plastikowych nakrętek, przekazanych następnie do odzysku.”
„Konkurs „Przyroda wokół nas” jest organizowany przez Tucholski Park Krajobrazowy oraz Nadleśnictwo Tuchola nieprzerwanie od 29 lat, a jego pierwsza edycja odbyła się w 1996 roku. Jest on adresowany do uczniów szkół podstawowych z terenu Parku i prowadzony w dwóch kategoriach wiekowych: klasy I–IV oraz V–VIII. Od 2005 roku organizowany jest również konkurs „Przyroda wokół nas” w oddzielnej kategorii dla szkół specjalnych.”
„W latach 2002–2017 Tucholski Park Krajobrazowy był głównym inicjatorem i organizatorem festynów ekologicznych w Tucholi związanych z obchodami Światowego Dnia Ziemi, przypadającego w kalendarzu 22 kwietnia. Wydarzenia te wpisywały się w ogólnopolskie kampanie edukacyjne, których hasła przewodnie podkreślały znaczenie indywidualnych działań każdego człowieka dla ochrony środowiska naturalnego oraz wpływu na przyszłość naszej planety. W ramach edukacji ekologicznej zespół TPK planował i koordynował całe przedsięwzięcie. Co roku prezentowano inny temat przewodni związany ze środowiskiem lub ochroną przyrody. Wśród nich znalazły się m.in.: „Klimat w potrzebie”, „Elektroodpady – proste zasady” – poświęcone problematyce spalania odpadów oraz segregacji śmieci czy „W kierunku natury”, „Las całkiem blisko nas” – akcentujące bioróżnorodność, walory przyrodnicze Borów Tucholskich oraz promocję Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie”. (…) Rosnąca popularność wydarzenia sprawiła, że od 2011 roku festyn przeniesiono do Parku Zamkowego, gdzie organizowano go w maju. Liczba uczestników systematycznie wzrastała, z około 1,5 tys. w pierwszych latach do blisko 3 tys. w kolejnych edycjach. Festyn był skierowany do wszystkich grup społecznych – od przedszkolaków po seniorów, w tym studentów. (…) W trakcie piętnastu edycji festynu zebrano m.in.: 78,8 tys. butelek typu PET, 3,2 tony zużytych baterii, 128 świetlówek, 31 kg przeterminowanych leków, 20 kg plastikowych toreb foliowych oraz 34,8 tys. szt. elektroodpadów. Statystyczny mieszkaniec Tucholi przekazał średnio cztery butelki PET rocznie, aktywnie wspierając ochronę środowiska. W zamian za dostarczone odpady rozdano 10,3 tys. sadzonek drzew i krzewów. (…) Wydarzenie było finansowane z dotacji WFOŚiGW w Toruniu oraz budżetu województwa kujawsko-pomorskiego. Współorganizatorami i partnerami wydarzenia byli m.in.: Urząd Miejski w Tucholi, Starostwo Powiatowe w Tucholi oraz Przedsiębiorstwo Komunalne w Tucholi, które dodatkowo partycypowały w kosztach przedsięwzięcia. Tucholski Ośrodek Kultury wykazał się dużym zaangażowaniem w prowadzenie części artystycznej oraz w organizację nagłośnienia. W gronie instytucji chętnych do współpracy znalazły się również: Komenda Powiatowa PSP i Policji, Leśny Kompleks Promocyjny Bory Tucholskie, Hufiec ZHP w Tucholi, Wyższa Szkoła Zarządzania Środowiskiem w Tucholi, lokalne szkoły, przedszkola, przedsiębiorcy oraz twórcy ludowi (Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Borowiackie Towarzystwo Kultury). Na festynie prezentowała się także Fundacja na rzecz Odzysku Aluminiowych Puszek po Napojach RECAL z Warszawy – nasz wieloletni partner ekologiczny”
KALNEDARIUM
Najważniejsze wydarzenia
1974 r. – Rozpoczęcie przez dr. Mariana Boińskiego prac badawczo-inwentaryzacyjnych służących opracowaniu charakterystyki geobotanicznej dzisiejszego obszaru Tucholskiego Parku Krajobrazowego
09.12.1985 r. – Utworzenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego – pierwszego parku krajobrazowego w ówczesnym województwie bydgoskim (Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy Nr 71/IX/85).
25.01.1989 r. – Utworzenie Zarządu Tucholskiego Parku Krajobrazowego oraz określenia jego zadań (Zarządzenie Wojewody Bydgoskiego Nr 6/89).
07–08.09.1990 r. – Pierwsza terenowa Konferencja Prasowa „POZNAJ-USZANUJPOMÓŻ” zorganizowana przez Zarząd Tucholskiego Parku Krajobrazowego, Tuchola-Chojnice.
06.1995 r. – Rozbudowa budynku administracyjnego (dobudowanie piętra) siedziby Tucholskiego Parku Krajobrazowego przy ulicy Podgórnej 1 w Tucholi.
06.2002 r. – Podpisanie pierwszej rekomendacji do Formularza Nominacyjnego UNESCO-MaB o uznanie Borów Tucholskich za światowy Rezerwat Biosfery.
02.06.2010 r. – Powołanie w Paryżu światowego Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie UNESCO-MaB, w skład, którego wszedł, m.in. Park Narodowy „Bory Tucholskie” oraz cztery Parki Krajobrazowe: Tucholski, Wdecki, Wdzydzki i Zaborski.
04.2013 r. – Rozpoczęcie realizacji projektu pn.: „Budowa Terenowego Ośrodka Edukacji Przyrodniczej i Promocji Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie w Tucholskim Parku Krajobrazowym” finansowanego przez Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego
02.06.2025 r. – 15. rocznica utworzenia Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie
09.12.2025 r. – 40. rocznica utworzenia Tucholskiego Parku Krajobrazowego
(red.)
Mat. organizatora.
[1] „TUCHOLSKI PARK KRAJOBRAZOWY LUDZIE – WYDARZENIA – ZASOBY” Red. naukowa: Mieczysław Kunz,
Wyd. Tucholski Park Krajobrazowy, Toruń-Tuchola 2026
